Petruşka
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 195-b. — ziyouz.com
Petruşka (Petroselinum L.) - soyabonguldoşlar oilasiga mansub bir yoki ikki yillik öt ösimliklar turkumi, sabzavot ekini. Vatani — Örta dengiz böylari. 4 turi bor, şundan poliz P. turi (P.sativum) ekiladi. Bi-rinçi yili barg va ildizmeva hosil qiladi. Barglari 3 marta patsimon ker-tikli. Ikkinçi yili ösimlik uzun serşox poya çiqarib gullaydi. Gullari mayda, çetdan çanglanadi, töpguli — soyabonsimon. Uruği mayda. P. sovuqqa çidamli, namsevar va yoruğtalab ösimlik; 3—5° da uruği unib çiqadi. Bargi va ildizmevasida oqsil, yoğ, şuningdek, efir moylari, S,A,Vr B2, vita-minlar va b. bor. P.ning ildizi, bargi va faqat bargi iste'mol etiladigan ikki xili bor. Ildizi va poyalaridan oziq-ovqat sanoati va tibbiyotda foydalaniladi. Bargi iste'mol etiladigan turining ildizi ingiçka va ser-tarmoq. P. uruği erta bahorda yoki keç kuzda sabzi kabi sepiladi. Oşkök si-fatida işlatiladi. Özbekistonda P.ning Nilufar va ildizmevali Saxarnaya navlari ekiladi.
Ad:. Böriyev X.Ç., Abdullayev A., Tomorqa sabzavotçiligi, T., 1987.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕТРУШКА (Petroselinum L.) - соябонгулдошлар оиласига мансуб бир ёки икки йиллик ўт ўсимликлар туркуми, сабзавот экини. Ватани — Ўрта денгиз бўйлари. 4 тури бор, шундан полиз П. тури (P.sativum) экилади. Би-ринчи йили барг ва илдизмева ҳосил қилади. Барглари 3 марта патсимон кер-тикли. Иккинчи йили ўсимлик узун сершох поя чиқариб гуллайди. Гуллари майда, четдан чангланади, тўпгули — соябонсимон. Уруғи майда. П. совуққа чидамли, намсевар ва ёруғталаб ўсимлик; 3—5° да уруғи униб чиқади. Барги ва илдизмевасида оқсил, ёғ, шунингдек, эфир мойлари, С,А,Вр В2, вита-минлар ва б. бор. П.нинг илдизи, барги ва фақат барги истеъмол этиладиган икки хили бор. Илдизи ва пояларидан озиқ-овқат саноати ва тиббиётда фойдаланилади. Барги истеъмол этиладиган турининг илдизи ингичка ва сер-тармоқ. П. уруғи эрта баҳорда ёки кеч кузда сабзи каби сепилади. Ошкўк си-фатида ишлатилади. Ўзбекистонда П.нинг Нилуфар ва илдизмевали Сахарная навлари экилади.
Ад:. Бўриев Х.Ч., Абдуллаев А., Томорқа сабзавотчилиги, Т., 1987.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.