Pilyastra
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 216-b. — ziyouz.com
Pilyastra PILYASTRA, pilyastr (lot. pila — ustun) — me'morlikda bino devori sirtidan töğri burçakli ustunning bir tomoni şaklida börtib çi-qib turadigan element. Ustunda mavjud bölgan qismlar (tana, kapitel, baza) P.da ham mavjud. P. tekis devorni bölaklarga ajratib, unga aloxida salobat va çiroy bağişlaydi. P., asosan, binoning xonalari çegarasini ajratiş va devorni mustahkamlaş uçun xizmat kiladi. Köp qavatli binolarda P. hamma qavatlarni özaro birlaştirib, bir butun yaxlitlikni yuzaga keltiradi, bir qavatli bino va turar joylar ham P.siz qurilmaydi, faqat ulardagi P.ning kapitel va bazalari juda sodda böladi. Ba'zilarida kapitel bölmasligi ham mumkin. Mahalliy me'morlikda P.ning yarim minorasimon, kungurasimon xillari ham keng tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПИЛЯСТРА, пилястр (лот. pila — устун) — меъморликда бино девори сиртидан тўғри бурчакли устуннинг бир томони шаклида бўртиб чи-қиб турадиган элемент. Устунда мавжуд бўлган қисмлар (тана, капитель, база) П.да ҳам мавжуд. П. текис деворни бўлакларга ажратиб, унга алохида салобат ва чирой бағишлайди. П., асосан, бинонинг хоналари чегарасини ажратиш ва деворни мустаҳкамлаш учун хизмат килади. Кўп қаватли биноларда П. ҳамма қаватларни ўзаро бирлаштириб, бир бутун яхлитликни юзага келтиради, бир қаватли бино ва турар жойлар ҳам П.сиз қурилмайди, фақат улардаги П.нинг капитель ва базалари жуда содда бўлади. Баъзиларида капитель бўлмаслиги ҳам мумкин. Маҳаллий меъморликда П.нинг ярим минорасимон, кунгурасимон хиллари ҳам кенг тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.