Piodermiya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 217–218-b. — ziyouz.com
Piodermiya (yun. ruop — yiring va derma) — terining yiringli kasalligi. Teriga yiring paydo qiluvçi mikroblar — stafilokokk va streptokokklar, goho ayrim mikroorganizmlar — pnevmokokklar, kök yiring ta-yokçasi va b.ning tuşişi sabab böladi. Ba'zan bir neçta mikroorganizm bir-galikda uçraşi ham mumkin. Tabiatda stafilokokk va streptokokklarning doimiy mavjudligi P.ning tez-tez uçraşiga olib keladi. Sanitariyagigiyena qonunqoidalarini bilmaslik yoki uni qöpol ravişda buziş, tur-muş va mehnat şaroitlaridagi kam-köst holatlar (ayrim kasb kişilarida kumir, sement va b. b-n terining muntazam ifloslanişi), me'da-içak, nerv sistemasi faoliyatining, şuningdek, moddalar almaşinuvining buzilişi, intoksikatsiya va b. P. tarqalişiga imkon beradi. P.ning ötkir va surunkali, şuningdek, yuza va çuqur, streptokokkli, stafilokokkli va aralaş xillari tafovut qilinadi. Stafilokokkli P.ga (stafilodermiyalar — bunda, asosan, soç follikullari va apokrin bez sohasi zararla-nadi) follikulit, çipqon, xöppoz, gidrodenit, sikoz va b. kiradi. Streptokokkli P.dan (strepto-dermiyada — teri yuzasi çakalanadi, no-zik pufakçalar paydo böladi, yiringlaydi; yiring tezda qurib, qora qötirga aylanadi) saçratki, saramas, lab biçilişi, xasmol va b. uçraydi. P.ning barça turlarini davolaş deyarli bir xil. Antibiotiklar, sulfanilamidlar, vitaminlar, spetsifik va nospetsifik immunobiologik terapiya hamda fizi-oterapevtik davo usullari qöllanadi. Yoş bolalar P.ga köproq moyil bölganligi uçun bemorlarning soğlom bolalar b-n yurişiga yöl qöyilmaydi. P.ning oldini olişda unga sabab böladigan omilni bartaraf etiş muxim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПИОДЕРМИЯ (юн. руоп — йиринг ва дерма) — терининг йирингли касаллиги. Терига йиринг пайдо қилувчи микроблар — стафилококк ва стрептококклар, гоҳо айрим микроорганизмлар — пневмококклар, кўк йиринг та-ёкчаси ва б.нинг тушиши сабаб бўлади. Баъзан бир нечта микроорганизм бир-галикда учраши ҳам мумкин. Табиатда стафилококк ва стрептококкларнинг доимий мавжудлиги П.нинг тез-тез учрашига олиб келади. Санитариягигиена қонунқоидаларини билмаслик ёки уни қўпол равишда бузиш, тур-муш ва меҳнат шароитларидаги кам-кўст ҳолатлар (айрим касб кишиларида кумир, цемент ва б. б-н терининг мунтазам ифлосланиши), меъда-ичак, нерв системаси фаолиятининг, шунингдек, моддалар алмашинувининг бузилиши, интоксикация ва б. П. тарқалишига имкон беради. П.нинг ўткир ва сурункали, шунингдек, юза ва чуқур, стрептококкли, стафилококкли ва аралаш хиллари тафовут қилинади. Стафилококкли П.га (стафилодермиялар — бунда, асосан, соч фолликуллари ва апокрин без соҳаси зарарла-нади) фолликулит, чипқон, хўппоз, гидроденит, сикоз ва б. киради. Стрептококкли П.дан (стрепто-дермияда — тери юзаси чакаланади, но-зик пуфакчалар пайдо бўлади, йиринглайди; йиринг тезда қуриб, қора қўтирга айланади) сачратки, сарамас, лаб бичилиши, хасмол ва б. учрайди. П.нинг барча турларини даволаш деярли бир хил. Антибиотиклар, сульфаниламидлар, витаминлар, специфик ва носпецифик иммунобиологик терапия ҳамда физи-отерапевтик даво усуллари қўлланади. Ёш болалар П.га кўпроқ мойил бўлганлиги учун беморларнинг соғлом болалар б-н юришига йўл қўйилмайди. П.нинг олдини олишда унга сабаб бўладиган омилни бартараф этиш мухим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.