Pirimidin
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 222–223-b. — ziyouz.com
Pirimidin PIRIMIDIN, 1.3-diazin, C4H4N2 — diazin sinfiga oid öziga xos hidli, rangsiz kristall modda. Suyuklaniş t-rasi 22,5°, qaynaş t-rasi 124°, kuçsiz asos. Suv, spirt va efirda yaxşi eriydi. P., odatda, 3-aminoakroleinni moçevina b-n kondensatlab yoki 2-xlor, 2,4-dixlor, 2, 4, 6-trixlor P.ni asoslar iştirokida qaytarib olinadi. P. yadrosi vitamin V,, koenzim (uri-dindifosfatglyukoza), antibiotiklar (amitsetin, bleomitsin), dorivor pre-paratlar (barbituratlar, pirimidin, sulfamidlar, ftorafur), kuçli za-harlar (tetrodoksin), nuklein kislotalar va b. tarkibiga kiradi. Biologik jarayonlarda ahamiyati muhim.
Pirimidin asoslari, pirimidinlar — pirimidinning geterotsiklik azotli asoslari hosilalari bölmiş tabiiy birikmalar gu-ruhi. Organizmning hayot faoliyatida muhim ahamiyatga ega. Nuklein kislotalar, nukleotidlar, kofermentlar va b. tarkibiga kiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПИРИМИДИН, 1.3-диазин, C4H4N2 — диазин синфига оид ўзига хос ҳидли, рангсиз кристалл модда. Суюкланиш т-раси 22,5°, қайнаш т-раси 124°, кучсиз асос. Сув, спирт ва эфирда яхши эрийди. П., одатда, 3-аминоакролеинни мочевина б-н конденсатлаб ёки 2-хлор, 2,4-дихлор, 2, 4, 6-трихлор П.ни асослар иштирокида қайтариб олинади. П. ядроси витамин В,, коэнзим (ури-диндифосфатглюкоза), антибиотиклар (амицетин, блеомицин), доривор пре-паратлар (барбитуратлар, пиримидин, сульфамидлар, фторафур), кучли за-ҳарлар (тетродоксин), нуклеин кислоталар ва б. таркибига киради. Биологик жараёнларда аҳамияти муҳим.
Пиримидин асослари, пиримидинлар — пиримидиннинг гетероциклик азотли асослари ҳосилалари бўлмиш табиий бирикмалар гу-руҳи. Организмнинг ҳаёт фаолиятида муҳим аҳамиятга эга. Нуклеин кислоталар, нуклеотидлар, коферментлар ва б. таркибига киради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.