Pitirim Aleksandroviç Sorokin
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 533-b. — ziyouz.com
Sorokin Pitirim Aleksandroviç SOROKIN (Sorokin) Pitirim Aleksandroviç (1889.21.1, Turya, Perm gubernyasi — 1968.10.2, Uinçester, Massaçusets ştati, AQŞ) — kelib çiqişi rus bölgan amerikalik sotsiolog. Öng eserlar yetakçisi. 1920 y.dan Petrograd un-ti prof. Aksilinqilobiy faoliyati uçun şörolar hukumati uni mamlakatdan çiqarib yuborgan (1922). 1923 y.dan AQŞda. 193064 y.larda Garvard un-ti prof. Şu yerda sotsiologiya ftini taşkil etib, uni boşqargan. S. AQŞ sotsiologiyasida x,ukmron bölgan empirik yönalişni tanqid qilgan va «integral» sotsiologiya töğrisidagi ta'limotni rivojlantirgan. Ijtimoiy borliqni individdan yuqori turuvçi ijtimoiy madaniy mavjudlik deb bilgan. Tarixiy jarayonni madaniyat asosiy tiplarining siklik almaşinuvi deb tuşuntirgan, bu madaniyatlar negizida til, axloq, san'at, fan, din birgalikda mavjud böladi. Hoz. madaniyat umumiy inqirozni boşdan keçirmoqda deb hisoblagan S. bu inqirozni materializm va fanning rivojlanişi bilan boğlaydi hamda diniy «idealistik» madaniyatni kjsaltiribgina inqirozdan çiqiş mumkin, deb izoxlaydi. Ğarb sotsiologiyasida S.ning ijtimoiy mobillik va ijtimoiy stratifikatsiyani örganiş sohasida qilgan empirik tadqiqotlari ham yuqori baxrlanadi.
Abduğani Xolbekov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОРОКИН (Sorokin) Питирим Александрович (1889.21.1, Турья, Пермь губерняси — 1968.10.2, Уинчестер, Массачусетс штати, АҚШ) — келиб чиқиши рус бўлган америкалик социолог. Ўнг эсерлар етакчиси. 1920 й.дан Петроград ун-ти проф. Аксилинқилобий фаолияти учун шўролар ҳукумати уни мамлакатдан чиқариб юборган (1922). 1923 й.дан АҚШда. 193064 й.ларда Гарвард ун-ти проф. Шу ерда социология фтини ташкил этиб, уни бошқарган. С. АҚШ социологиясида х,укмрон бўлган эмпирик йўналишни танқид қилган ва «интеграл» социология тўғрисидаги таълимотни ривожлантирган. Ижтимоий борлиқни индивиддан юқори турувчи ижтимоий маданий мавжудлик деб билган. Тарихий жараённи маданият асосий типларининг циклик алмашинуви деб тушунтирган, бу маданиятлар негизида тил, ахлоқ, санъат, фан, дин биргаликда мавжуд бўлади. Ҳоз. маданият умумий инқирозни бошдан кечирмоқда деб ҳисоблаган С. бу инқирозни материализм ва фаннинг ривожланиши билан боғлайди ҳамда диний «идеалистик» маданиятни кжсалтирибгина инқироздан чиқиш мумкин, деб изохлайди. Ғарб социологиясида С.нинг ижтимоий мобиллик ва ижтимоий стратификацияни ўрганиш соҳасида қилган эмпирик тадқиқотлари ҳам юқори бахрланади.
Абдуғани Холбеков.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.