Plakoid tangaça
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 248-b. — ziyouz.com
Plakoid tangaça (yun. plax - yuza, plastinka va eidos — köriniş, şakl) — toğayli baliqlar uçun xos tangaçalar. Mezodermada (ektoderma çegarasi-da) rivojlanadi; ektodermani yorib pix şaklida tana sirtiga çiqadi. Bazal plastinka, böyinça va koronka, ya'ni pixdan iborat. Pixning uçi orqaga egilgan. Har bir tangaça içida qon tomirlari va nyorvlar b-n ta'minlangan böşliq (pulpa) yoki bir neça pulpa naylari böladi. P.t. dentindan iborat; uning uçki qismi (pixi) kat-tik emal b-n qoplangan. Hayot davomida P.t. almaşinib turadi. Umurtqalilar evolyutsiyasida P.t. ganoid va suyak tangaçalar b-n almaşinadi. Umurtqalilarning tişlari P.t.dan hosil bölgan (yana q. Tangaçalar).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЛАКОИД ТАНГАЧА (юн. plax - юза, пластинка ва eidos — кўриниш, шакл) — тоғайли балиқлар учун хос тангачалар. Мезодермада (эктодерма чегараси-да) ривожланади; эктодермани ёриб пих шаклида тана сиртига чиқади. Базал пластинка, бўйинча ва коронка, яъни пихдан иборат. Пихнинг учи орқага эгилган. Ҳар бир тангача ичида қон томирлари ва нёрвлар б-н таъминланган бўшлиқ (пульпа) ёки бир неча пульпа найлари бўлади. П.т. дентиндан иборат; унинг учки қисми (пихи) кат-тик эмал б-н қопланган. Ҳаёт давомида П.т. алмашиниб туради. Умуртқалилар эволюциясида П.т. ганоид ва суяк тангачалар б-н алмашинади. Умуртқалиларнинг тишлари П.т.дан ҳосил бўлган (яна қ. Тангачалар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.