Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Planimetr

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 249-b. — ziyouz.com

    Planimetr (lot. planum — tekislik va yun. metreo — ölçayman) — töğri şaklli bölmagan yassi şakllar yuzasini aniqlaş uçun möljallangan mexanik asbob. Eng keng tarqalgan P.ning asosiy qismlari: hisoblaş mexanizmi va şakl qiyofasini çizib çiqadigan ştifli dasta (riçag). P.ning qut-biy, çiziqli va radial xillari bor. Qutbiy P.da ştift aylana, çiziqli P.da töğri çiziq va radial P.da nuqta böyiça harakatlanadi. Ba'zi tur integ-rallarni topiş uçun işlatiladigan P. xam bor. P. geometriyada, loyihalaş işlarida, harbiy işda, geodeziya va geofizika sohalarida işlatiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ПЛАНИМЕТР (лот. planum — текислик ва юн. metreo — ўлчайман) — тўғри шаклли бўлмаган ясси шакллар юзасини аниқлаш учун мўлжалланган механик асбоб. Энг кенг тарқалган П.нинг асосий қисмлари: ҳисоблаш механизми ва шакл қиёфасини чизиб чиқадиган штифли даста (ричаг). П.нинг қут-бий, чизиқли ва радиал хиллари бор. Қутбий П.да штифт айлана, чизиқли П.да тўғри чизиқ ва радиал П.да нуқта бўйича ҳаракатланади. Баъзи тур интег-ралларни топиш учун ишлатиладиган П. хам бор. П. геометрияда, лойиҳалаш ишларида, ҳарбий ишда, геодезия ва геофизика соҳаларида ишлатилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.