Plantatsiya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 251-b. — ziyouz.com
Plantatsiya (lot. plantatio — ösimlik ekiş) — 1) yirik dehqonçilik xöjaligi. Bunday xöjaliklarda, asosan, tropik, subtropik ekinlar — paxta, çoy, şakarqamiş, kofe va b. yetiştiriladi. Buyuk geografik kaşfiyotlar natijasida Yevropa mamlakatlari bosib olgan mustamlakalarda kapitalning dastlabki jamğarilişi davrida paydo bölgan. Dastlabki P. Vest-Indiyatsa 16-a. boşlarida tuzildi. 19-a.ning 1yarmida AQŞ P. tizimining markazi bölgan davrda ğoyat rivojlandi va qora tanli qullar mehnatidan şafqatsiz foydalanildi. 19-a. oxirida arzon yollanma iş kuçi va qisman majburiy mehnatdan foydalanadigan yirik latifundiyalar paydo böldi. 20-a.da mustamlakaçilikdan ozodlikka erişgan köpgina mamlakatlarda P. xöjaliklari natsionalizatsiya qilindi. P. bir qança rivojlanayotgan mamlakatda saqla-nib qolgan; 2) q.x. ekinlari b-n band bölgan katta yer maydoni.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЛАНТАЦИЯ (лот. plantatio — ўсимлик экиш) — 1) йирик деҳқончилик хўжалиги. Бундай хўжаликларда, асосан, тропик, субтропик экинлар — пахта, чой, шакарқамиш, кофе ва б. етиштирилади. Буюк географик кашфиётлар натижасида Европа мамлакатлари босиб олган мустамлакаларда капиталнинг дастлабки жамғарилиши даврида пайдо бўлган. Дастлабки П. Вест-Индияца 16-а. бошларида тузилди. 19-а.нинг 1ярмида АҚШ П. тизимининг маркази бўлган даврда ғоят ривожланди ва қора танли қуллар меҳнатидан шафқатсиз фойдаланилди. 19-а. охирида арзон ёлланма иш кучи ва қисман мажбурий меҳнатдан фойдаланадиган йирик латифундиялар пайдо бўлди. 20-а.да мустамлакачиликдан озодликка эришган кўпгина мамлакатларда П. хўжаликлари национализация қилинди. П. бир қанча ривожланаётган мамлакатда сақла-ниб қолган; 2) қ.х. экинлари б-н банд бўлган катта ер майдони.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.