Plastik operatsiya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 252–253-b. — ziyouz.com
Plastik operatsiya - kişi organizmidagi şikastlangan biror a'zoning şakli va funksiyasini qayta tiklaş, tuğma va hayotda orttirilgan nuqson, kamçiliklarni töğrilaş. P.o.da töqimalarning joyi özgartiriladi, bemor gavdasining boşqa qis-midan olingan töqimalar köçirib ötkaziladi (autoplastika, autotrans-plantatsiya); bemorga boşqa odamdan (allotransplantatsiya) yoki hayvondan olingan töqimalar köçirib ötkazila-di; bemor töqimalariga, organizmiga yot, biroq unga beziyon materiallar (metall, plastmassa, sintetik tola va b.)dan yasalgan turli narsalar singdiriladi (implantatsiya). P.o. yordamida bemor yuzidan tuğma va orttirilgan nuqsonlar (lab tirtikligi, burun yöqdigi, tortib tu-radigan çandiqlar) bartaraf etiladi.
Terini köçirib ötkaziş b-n amalga oşiriladigan P.o.k kuyganda, kosme-tik maqsadlarda yuzdagi ajinlar, teri burmalari, ösmalar va b.ni yöqotişda keng qöllanadi. Suyak P.o.si suyaklarning turli deformatsiyalarida, sox-ta böğimda, umurtqa poğonasi kasalliklarida ötkaziladi. Bemorning öz töqimasidan foydalanilsa, köçirib ötkaziş ayniqsa muvaffaqiyatli çiqadi. Köçirib ötkazişda bemorning asli suyagi ma'lum vaqtdan söng sörilib ketadi, biroq yangi suyak töqima-sining ösib çiqişiga asos böladi.
Organizmga yot materiallarni singdiriş operatsiyalari muvaffaqiyatli amalga oşirilmoqda. Bularga oddiy operatsiyalar (burun şaklini terisi ostiga parafin yuborib tuzatiş) dan tortib murakkab zamonaviy operatsiyalargaça (qon tomirni sintetik töqimadan yasalgan protez b-n, yirik tomirni unga singdirilgan metall konstruksiya b-n almaştiriş, yurak kla-panlarini protezlaş) kiradi.
Plastik xirurgiyaning eng murakkab sohasi — boşqa odamdan material olib ötkazişdir. Transplantat öz biologik xossalariga köra köpinça bemor töqimalari b-n moye kelmay qoladi, bunda maxsus davo usuli b-n uni singdiriladi (q. Transplantatsiya).
Q.: Transplantatsiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЛАСТИК ОПЕРАЦИЯ - киши организмидаги шикастланган бирор аъзонинг шакли ва функциясини қайта тиклаш, туғма ва ҳаётда орттирилган нуқсон, камчиликларни тўғрилаш. П.о.да тўқималарнинг жойи ўзгартирилади, бемор гавдасининг бошқа қис-мидан олинган тўқималар кўчириб ўтказилади (аутопластика, аутотранс-плантация); беморга бошқа одамдан (аллотрансплантация) ёки ҳайвондан олинган тўқималар кўчириб ўтказила-ди; бемор тўқималарига, организмига ёт, бироқ унга безиён материаллар (металл, пластмасса, синтетик тола ва б.)дан ясалган турли нарсалар сингдирилади (имплантация). П.о. ёрдамида бемор юзидан туғма ва орттирилган нуқсонлар (лаб тиртиклиги, бурун йўқдиги, тортиб ту-радиган чандиқлар) бартараф этилади.
Терини кўчириб ўтказиш б-н амалга ошириладиган П.о.к куйганда, косме-тик мақсадларда юздаги ажинлар, тери бурмалари, ўсмалар ва б.ни йўқотишда кенг қўлланади. Суяк П.о.си суякларнинг турли деформацияларида, сох-та бўғимда, умуртқа поғонаси касалликларида ўтказилади. Беморнинг ўз тўқимасидан фойдаланилса, кўчириб ўтказиш айниқса муваффақиятли чиқади. Кўчириб ўтказишда беморнинг асли суяги маълум вақтдан сўнг сўрилиб кетади, бироқ янги суяк тўқима-сининг ўсиб чиқишига асос бўлади.
Организмга ёт материалларни сингдириш операциялари муваффақиятли амалга оширилмоқда. Буларга оддий операциялар (бурун шаклини териси остига парафин юбориб тузатиш) дан тортиб мураккаб замонавий операцияларгача (қон томирни синтетик тўқимадан ясалган протез б-н, йирик томирни унга сингдирилган металл конструкция б-н алмаштириш, юрак кла-панларини протезлаш) киради.
Пластик хирургиянинг энг мураккаб соҳаси — бошқа одамдан материал олиб ўтказишдир. Трансплантат ўз биологик хоссаларига кўра кўпинча бемор тўқималари б-н мое келмай қолади, бунда махсус даво усули б-н уни сингдирилади (қ. Трансплантация).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.