Plastinka möylovlilar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 254-b. — ziyouz.com
Plastinka möylovlilar (Sca-rabaeidae) — qönğizlar oilasi. Uz. 2 mm dan 150 mm gaça (gerkules). Möylovlari tizzasimon, uçki qismi plastin-kasimon, ba'zan qadahsimon bölib, yelpiğiçga öxşaş taxlanadi. Oldingi oyoği (köpinça boşining oldingi qir-rasi) yerni kavlaşga moslaşgan. Ayrim turlarining erkagi boşida va yelkasi oldida şoxlari va börtiklari böladi. Qurtlari oqiş, yöğon; jağlari yaxşi rivojlangan, oyoqlari 3 juft, gavdasi S şaklida egilgan. 15 mingdan 20 minggaça, jumladan, Özbekistonda 200 dan ortiq turi uçraydi. Ayniq-
sa, tropikada köp. P.m. 2 ta ekologik guruh: göngxörlar va skarabeylarga bölinadi. Köpçilik P.m. tabiatda mod-dalar aylanişi va tabiiy sanitarlar sifatida (göngxör qönğizlar) katta ahamiyatga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЛАСТИНКА МЎЙЛОВЛИЛАР (Sca-rabaeidae) — қўнғизлар оиласи. Уз. 2 мм дан 150 мм гача (геркулес). Мўйловлари тиззасимон, учки қисми пластин-касимон, баъзан қадаҳсимон бўлиб, елпиғичга ўхшаш тахланади. Олдинги оёғи (кўпинча бошининг олдинги қир-раси) ерни кавлашга мослашган. Айрим турларининг эркаги бошида ва елкаси олдида шохлари ва бўртиклари бўлади. Қуртлари оқиш, йўғон; жағлари яхши ривожланган, оёқлари 3 жуфт, гавдаси С шаклида эгилган. 15 мингдан 20 минггача, жумладан, Ўзбекистонда 200 дан ортиқ тури учрайди. Айниқ-
са, тропикада кўп. П.м. 2 та экологик гуруҳ: гўнгхўрлар ва скарабейларга бўлинади. Кўпчилик П.м. табиатда мод-далар айланиши ва табиий санитарлар сифатида (гўнгхўр қўнғизлар) катта аҳамиятга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.