Platina qotişmalari
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 259-b. — ziyouz.com
Platina qotişmalari - asosini platina taşkil qiladigan qotişmalar; odatda, legirlovçi elementning (q. Legirlaş) platinadagi qattiq eritmasidan iborat böladi. P.q.ning muhim legirlovçi elementlari: rodiy (Rh), iridiy (Ir), palladiy (Pd), ruteniy (Ru), nikel (Ni), kobalt (So), mis (Si), volfram (W) va molibden (Mo). P.q. suyuklaniş t-rasi yuqori, zararli muhitlarda korroziya (zanglaş) ga (oksidlanişga) çi-damli, mexanik xossalari yuqori, yeyilişga juda çidamli material. P.q.ni bosim b-n işlab (bolğalab, prokatlab, ştamplab va çözib), har xil buyumlar oliş mumkin. Ular termoparalar, elektr asboblarning qismalari (klemmalari), yuqori t-rada eriydigan kavşarlar, prujinalar, doimiy magnitlar, şişa suyultiriş idişlari, sun'iy tola işlab çiqariladigan filyerlar va b. muxim detallar hamda elementlar tayyorlaşda, kimyoviy reaksiyalarda katalizatorlar sifatida işlatiladi.
Q.: Legirlaş
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЛАТИНА ҚОТИШМАЛАРИ - асосини платина ташкил қиладиган қотишмалар; одатда, легирловчи элементнинг (қ. Легирлаш) платинадаги қаттиқ эритмасидан иборат бўлади. П.қ.нинг муҳим легирловчи элементлари: родий (Rh), иридий (Ir), палладий (Pd), рутений (Ru), никель (Ni), кобальт (Со), мис (Си), вольфрам (W) ва молибден (Мо). П.қ. суюкланиш т-раси юқори, зарарли муҳитларда коррозия (занглаш) га (оксидланишга) чи-дамли, механик хоссалари юқори, ейилишга жуда чидамли материал. П.қ.ни босим б-н ишлаб (болғалаб, прокатлаб, штамплаб ва чўзиб), ҳар хил буюмлар олиш мумкин. Улар термопаралар, электр асбобларнинг қисмалари (клеммалари), юқори т-рада эрийдиган кавшарлар, пружиналар, доимий магнитлар, шиша суюлтириш идишлари, сунъий тола ишлаб чиқариладиган фильерлар ва б. мухим деталлар ҳамда элементлар тайёрлашда, кимёвий реакцияларда катализаторлар сифатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.