Platsenta gormonlari
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 263-b. — ziyouz.com
Platsenta gormonlari - sut emizuvçi hayvonlar va homilador ayollar platsentasida işlanib çiqadigan va gormonlar kabi ta'sir etadigan biologik faol moddalar (gonadrotropin, estrogen, progresteron va h.k.). P.g. homiladorlikning töğri keçişini ta'minlab, tuğiş aktini tayyorlaydi. Xorionik gonadotropin ba'zi maymunlar va homilador ayollarnint tipik homildorlik gormoni bölib, pla-sentadan qonga ötadi va siydik b-n ajraladi. Bu esa homiladorlikning gormonal diagnostikam uçun zarur. Xorionik gonadrotropin gipofiz go-nadtropinidan kimyoviy tuzilişi, uruğdon va tuxumdonga ta'siri b-n farq qiladi; tuxumdonda hujayralar gipertrofiyasiga sabab böladi, lekin follikulalar ösişi, sariqtana hosil bölişini kuçaytirmaydi. Köpgina sut emizuvçilar platsentasida estron, estradiol, estriol gormonlari, ayollar platsentasida esa homiladorlikning ikkinçi yarmida estrogenlar köplab işlanib çiqadi. Odam va bir qator sut emizuvçilar — maymun, muşuk, dengiz çöçqaçasi platsentasida esa homiladorlikning normal rivojlanişini ta'minlaydigan progesteron işlanib çiqadi. Bundan taşqari, platsen-tada androgen, glyukokortikoidlar, relaksin, oksitotsin kabi gormonlar ham işlanib çiqadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЛАЦЕНТА ГОРМОНЛАРИ - сут эмизувчи ҳайвонлар ва ҳомиладор аёллар плацентасида ишланиб чиқадиган ва гормонлар каби таъсир этадиган биологик фаол моддалар (гонадротропин, эстроген, прогрестерон ва ҳ.к.). П.г. ҳомиладорликнинг тўғри кечишини таъминлаб, туғиш актини тайёрлайди. Хорионик гонадотропин баъзи маймунлар ва ҳомиладор аёлларнинт типик ҳомилдорлик гормони бўлиб, пла-центадан қонга ўтади ва сийдик б-н ажралади. Бу эса ҳомиладорликнинг гормонал диагностикам учун зарур. Хорионик гонадротропин гипофиз го-надтропинидан кимёвий тузилиши, уруғдон ва тухумдонга таъсири б-н фарқ қилади; тухумдонда ҳужайралар гипертрофиясига сабаб бўлади, лекин фолликулалар ўсиши, сариқтана ҳосил бўлишини кучайтирмайди. Кўпгина сут эмизувчилар плацентасида эстрон, эстрадиол, эстриол гормонлари, аёллар плацентасида эса ҳомиладорликнинг иккинчи ярмида эстрогенлар кўплаб ишланиб чиқади. Одам ва бир қатор сут эмизувчилар — маймун, мушук, денгиз чўчқачаси плацентасида эса ҳомиладорликнинг нормал ривожланишини таъминлайдиган прогестерон ишланиб чиқади. Бундан ташқари, плацен-тада андроген, глюкокортикоидлар, релаксин, окситоцин каби гормонлар ҳам ишланиб чиқади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.