Plazmidalar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 245–246-b. — ziyouz.com
Plazmidalar — hujayra xromosomalari tarkibiga kirmaydigan, sitoplazmada xromosomalar b-n boğlanmagan avtonom holatda mavjud bölgan doimiy genetik elementlar. «P.» terminini J.Lederberger va b. (1952) taklif etgan. Xromosomalar b-n birika oladigan P. episomalar deyiladi. Bakteriya hujayralari P.i yaxşi örganilgan. P. bakteriyalarida jinsiy belgini taşiş (F — omil) va ularning antibiotiklarga çidamliligini belgilaşda (R— omil) katta ahamiyatga ega. Bu omillarni özida saqlovçi P. bir bakteriyadan ikkinçisiga ötib, ularning xususiyatlarini özgartiradi. P. halqasimon DNK molekulasidan taşkil topgan bölib, tabiatda keng tarqalgan. P.dan genetik injeneriyada rekombinant DNK mo-lekulalarini boşqa hujayralarga ki-ritişda taşuvçi sifatida, bakteriyalarning antibiotiklarga çidamliligini bartaraf etiş yöllarini işlab çiqişda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЛАЗМИДАЛАР — ҳужайра хромосомалари таркибига кирмайдиган, цитоплазмада хромосомалар б-н боғланмаган автоном ҳолатда мавжуд бўлган доимий генетик элементлар. «П.» терминини Ж.Ледербергер ва б. (1952) таклиф этган. Хромосомалар б-н бирика оладиган П. эписомалар дейилади. Бактерия ҳужайралари П.и яхши ўрганилган. П. бактерияларида жинсий белгини ташиш (F — омил) ва уларнинг антибиотикларга чидамлилигини белгилашда (R— омил) катта аҳамиятга эга. Бу омилларни ўзида сақловчи П. бир бактериядан иккинчисига ўтиб, уларнинг хусусиятларини ўзгартиради. П. ҳалқасимон ДНК молекуласидан ташкил топган бўлиб, табиатда кенг тарқалган. П.дан генетик инженерияда рекомбинант ДНК мо-лекулаларини бошқа ҳужайраларга ки-ритишда ташувчи сифатида, бактерияларнинг антибиотикларга чидамлилигини бартараф этиш йўлларини ишлаб чиқишда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.