Pleystotsen
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 265-b. — ziyouz.com
Pleystotsen (yun. pleistos — eng kat-ta, eng köp, kainos—yangi)— törtlamçi sistema (davr)nnnt quyi, eng köp (1 mln. yil çamasida) davom etgan bölimi. P. umumiy geoxronologiyada. yarus yoki zonaga teng bölib, köpçilik min-taqalarda öz navbatida quyi, örta va yuqori bölimlarga ajratiladi. P.da Yerning iqlimi sovuqlaşgan va örta kengliklarda muzliklar vujudga kelgan. Bu davrda qit'alarning 27% yuzasi muzlik b-n qoplangan. Ba'zi tadqi-qotçilar P. boşlarini alohida epoxa (zamon) — eopleystotsenga ajratadilar va unga boşqa olimlar neogenga kiritgan yuqori (keçki) pliotsenni ham qöşadilar. P. mobaynida hayvonot va ösimliklar olamida muhim özgarişlar röy bergan, eng qad. odamlar (ar-xantroplar) paydo bölgan. «P.» termi-nini ingliz olimi Ç. Layel kiritgan (1832 y.). Özbekistonda P.ning umumiy qabul qilingan yaruslari yöq. Har bir region uçun öziga xos majmua, svita va qatlar ajratilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЛЕЙСТОЦЕН (юн. pleistos — энг кат-та, энг кўп, kainos—янги)— тўртламчи система (давр)нннт қуйи, энг кўп (1 млн. йил чамасида) давом этган бўлими. П. умумий геохронологияда. ярус ёки зонага тенг бўлиб, кўпчилик мин-тақаларда ўз навбатида қуйи, ўрта ва юқори бўлимларга ажратилади. П.да Ернинг иқлими совуқлашган ва ўрта кенгликларда музликлар вужудга келган. Бу даврда қитъаларнинг 27% юзаси музлик б-н қопланган. Баъзи тадқи-қотчилар П. бошларини алоҳида эпоха (замон) — эоплейстоценга ажратадилар ва унга бошқа олимлар неогенга киритган юқори (кечки) плиоценни ҳам қўшадилар. П. мобайнида ҳайвонот ва ўсимликлар оламида муҳим ўзгаришлар рўй берган, энг қад. одамлар (ар-хантроплар) пайдо бўлган. «П.» терми-нини инглиз олими Ч. Лайель киритган (1832 й.). Ўзбекистонда П.нинг умумий қабул қилинган яруслари йўқ. Ҳар бир регион учун ўзига хос мажмуа, свита ва қатлар ажратилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.