Pnevmatik poçta
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 272-b. — ziyouz.com
Pnevmatik poçta (yun. pneumatikos — havoga oid) — pnevmotransportnmnt turli xujjat va mayda narsalarni havo oqimi yordamida quvur böylab taşiydigan turi. Birinçi P.p. 1853 y. London telegrafida qurilgan. P.p. qurilmasining asosiy elementlari: quvurlar, konteynerlar, qabul qiliştarqatiş qurilmalari va havo haydagiç. P.p.ning içki (bino içida işlatiladigan) va taşqi (şahardagi korxona va muassasalarni boğlaydigan) xillari bor. Içki P.p. quvurlari içki diametri 50—120 mm li quvurlardan yaxlit qilib işlanadi. Quvurlar latun, dyuralyuminiy, pölat, polixlorvinildan yasaladi.
Taşqi P.p. qurilmalarida yerga kömilgan 65—1000 mm diametrli pölat, plastmassa yoki asbest-sement quvurlardan foydalaniladi. Ular b-n qöşni styalar orasidagi masofa bir neça km gaça, umumiy uzunligi esa bir neça yuz km gaça boradi.
P.p. styalari töğri, radial va halqasimon sxemalarda biriktiriladi. P.p.dan aloqa korxonalari, kutubxo-nalar va b. muassasalarda xujjatlar-ni, kasalxonalarda kasallik tarixi va doridarmonlarni, sanoat korxonalaridagi laboratoriyalarda esa detallar, asboblar va namunalarni taşişda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПНЕВМАТИК ПОЧТА (юн. pneumatikos — ҳавога оид) — пневмотранспортнмнт турли хужжат ва майда нарсаларни ҳаво оқими ёрдамида қувур бўйлаб ташийдиган тури. Биринчи П.п. 1853 й. Лондон телеграфида қурилган. П.п. қурилмасининг асосий элементлари: қувурлар, контейнерлар, қабул қилиштарқатиш қурилмалари ва ҳаво ҳайдагич. П.п.нинг ички (бино ичида ишлатиладиган) ва ташқи (шаҳардаги корхона ва муассасаларни боғлайдиган) хиллари бор. Ички П.п. қувурлари ички диаметри 50—120 мм ли қувурлардан яхлит қилиб ишланади. Қувурлар латунь, дюралюминий, пўлат, полихлорвинилдан ясалади.
Ташқи П.п. қурилмаларида ерга кўмилган 65—1000 мм диаметрли пўлат, пластмасса ёки асбест-цемент қувурлардан фойдаланилади. Улар б-н қўшни стялар орасидаги масофа бир неча км гача, умумий узунлиги эса бир неча юз км гача боради.
П.п. стялари тўғри, радиал ва ҳалқасимон схемаларда бириктирилади. П.п.дан алоқа корхоналари, кутубхо-налар ва б. муассасаларда хужжатлар-ни, касалхоналарда касаллик тарихи ва доридармонларни, саноат корхоналаридаги лабораторияларда эса деталлар, асбоблар ва намуналарни ташишда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.