Pol Elyuar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 119-b. — ziyouz.com
Elyuar Pol (taxallusi; asl nomi Ejen Emil Pol Grendel, Opps1ye1) (1895.14.12, SenDeni, Sena departamenti — 1952.18.11, Şaranton) — fransuz şoiri. Dastlab, 1919 yil dadaizm (modernizm yönalişidagi adabiy-badiiy oqim) ruhida jumboq va tuşuniş bir qadar oğir bölgan şe'rlar yozgan («Hayvonlar va ularning egalari, odamlar va ularning hayvonlari», 1920; «Namunalar», 1921). 1924 yil A.Breton, L.Aragon va boşqalar bilan birgalikda syurrealizm yönalişida ijod qiluvçilarning namoyandasiga aylangan. Keyinçalik faşizmga qarşi xarakterdagi dostonlar yozgan («1936 yil noyabr», «Gernika ğalabasi», 1938). E. lirikasida birodarlik, mehnat uluğlangan («Qayğu yomğiri», 1926; «Haqiqiy hayot», 1932; «Atirgul hamma uçun», 1934 va boşqalar töplamlari), «Oçiq kitob I» (1940), «Oçiq kitob II» (1942) va boşqalar asarlarida vatanparvarlik tuyğulari aks etgan. E.ning «Ozodlik», «Şe'riyat va 1942 yil haqiqati» şe'rlari Qarşilik körsatiş harakatining dasturiga aylangan. «Siyosiy şe'rlar» (1948), «Axloq saboği» (1949), «Feniks» (1951) va boşqalar töplamlarida tinçlik va erkinlik uçun kuraş ğoyalari ilgari surilgan. Vafotidan söng unga Xalqaro Tinçlik mukofoti berilgan (1953).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛЮАР Поль (тахаллуси; асл номи Эжен Эмиль Поль Грендель, Оппс1е1) (1895.14.12, СенДени, Сена департаменти — 1952.18.11, Шарантон) — француз шоири. Дастлаб, 1919 йил дадаизм (модернизм йўналишидаги адабий-бадиий оқим) руҳида жумбоқ ва тушуниш бир қадар оғир бўлган шеърлар ёзган («Ҳайвонлар ва уларнинг эгалари, одамлар ва уларнинг ҳайвонлари», 1920; «Намуналар», 1921). 1924 йил А.Бретон, Л.Арагон ва бошқалар билан биргаликда сюрреализм йўналишида ижод қилувчиларнинг намояндасига айланган. Кейинчалик фашизмга қарши характердаги достонлар ёзган («1936 йил ноябрь», «Герника ғалабаси», 1938). Э. лирикасида биродарлик, меҳнат улуғланган («Қайғу ёмғири», 1926; «Ҳақиқий ҳаёт», 1932; «Атиргул ҳамма учун», 1934 ва бошқалар тўпламлари), «Очиқ китоб I» (1940), «Очиқ китоб II» (1942) ва бошқалар асарларида ватанпарварлик туйғулари акс этган. Э.нинг «Озодлик», «Шеърият ва 1942 йил ҳақиқати» шеърлари Қаршилик кўрсатиш ҳаракатининг дастурига айланган. «Сиёсий шеърлар» (1948), «Ахлоқ сабоғи» (1949), «Феникс» (1951) ва бошқалар тўпламларида тинчлик ва эркинлик учун кураш ғоялари илгари сурилган. Вафотидан сўнг унга Халқаро Тинчлик мукофоти берилган (1953).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.