Poliakrilatlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 299-b. — ziyouz.com
Poliakrilatlar — akril kislota efirlarining polimerlari. Umumiy formulasi [—CH2—C(R')(COOR)-] n, bu yerda R'—N yoki SN,; R — alkil yoki aril radikali. P.ning ba'zilari kat-tik, kayişqok, şaffof, ba'zilari ança yumşoq, kauçuksimon, mumsimon mahsulotlar. Ultrabinafşa nurlarini ötkaziş xossasi kvarsnikiga yaqin, ziçligi 1150—1250 kg/m3. Kimyoviy jixatdan barqaror, yoruğlik, kislorod, benzin va moylar ta'siriga çi-damli, organik erituvçilar va özlarining monomerlarida yaxşi eriydi. Akrilatlarni suvli muhitda (emulsiya usuli), massada (blokli usul) va erituvçida peroksid initsiatorlar iştirokida polimerlaş usuli b-n olinadi. P. tibbiyotda, mas, kontakt linzalari, sun'iy tişlar va b. pro-tezlar tayyorlaşda, suvli dispersiyalari teriga işlov beriş, qoğoz, taxta va matoga şimdiriluvçi tarkiblar sifatida, lok-böyoq materiallar va yelimlar olişda qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОЛИАКРИЛАТЛАР — акрил кислота эфирларининг полимерлари. Умумий формуласи [—СН2—C(R’)(COOR)-] n, бу ерда R’—Н ёки СН,; R — алкил ёки арил радикали. П.нинг баъзилари кат-тик, кайишқок, шаффоф, баъзилари анча юмшоқ, каучуксимон, мумсимон маҳсулотлар. Ультрабинафша нурларини ўтказиш хоссаси кварцникига яқин, зичлиги 1150—1250 кг/м3. Кимёвий жихатдан барқарор, ёруғлик, кислород, бензин ва мойлар таъсирига чи-дамли, органик эритувчилар ва ўзларининг мономерларида яхши эрийди. Акрилатларни сувли муҳитда (эмульсия усули), массада (блокли усул) ва эритувчида пероксид инициаторлар иштирокида полимерлаш усули б-н олинади. П. тиббиётда, мас, контакт линзалари, сунъий тишлар ва б. про-тезлар тайёрлашда, сувли дисперсиялари терига ишлов бериш, қоғоз, тахта ва матога шимдирилувчи таркиблар сифатида, лок-бўёқ материаллар ва елимлар олишда қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.