Poligalit
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 302–303-b. — ziyouz.com
Poligalit {poli... va hals — tuz) — sulfatlar sinfiga mansub mineral. Kaliy, kalsiy va magniyning suvli sulfati. Kimyoviy tarkibi K2Ca2Mg (SO4)4- 2H2O. P. da 15,62% K2O, 18,6 SaO, 6,69% MgO, 53,11% SO3, 5,9 H2O böladi. Triklin singoniyada kristallanadi. Köpinça donador, ba'zan tolali agregat holida uçraydi. Rang-siz, oq, kulrang, ba'zan gematit va gyotit aralaşganda qizilsarğiş böladi. Şişasimon yaltiroq, smolaga öxşaş. Qattikligi 2,5—3,5; ziçligi 2720—2780 kg/m3. Suv ta'sirida parçalanib, gips ajralib çiqadi. Qizdirilganda tarkibidagi suvni yöqotib, yumaloqbölib qoladi. Çökindi tuz konlarida keng tarqalgan. Kaliyli öğit tayyorlaşda işlatiladi. Özbekistondagi tuz konlarida uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОЛИГАЛИТ {поли... ва hals — туз) — сульфатлар синфига мансуб минерал. Калий, кальций ва магнийнинг сувли сульфати. Кимёвий таркиби K2Ca2Mg (SO4)4- 2Н2О. П. да 15,62% К2О, 18,6 СаО, 6,69% MgO, 53,11% SO3, 5,9 Н2О бўлади. Триклин сингонияда кристалланади. Кўпинча донадор, баъзан толали агрегат ҳолида учрайди. Ранг-сиз, оқ, кулранг, баъзан гематит ва гётит аралашганда қизилсарғиш бўлади. Шишасимон ялтироқ, смолага ўхшаш. Қаттиклиги 2,5—3,5; зичлиги 2720—2780 кг/м3. Сув таъсирида парчаланиб, гипс ажралиб чиқади. Қиздирилганда таркибидаги сувни йўқотиб, юмалоқбўлиб қолади. Чўкинди туз конларида кенг тарқалган. Калийли ўғит тайёрлашда ишлатилади. Ўзбекистондаги туз конларида учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.