Polimetall rudalar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 312-b. — ziyouz.com
Polimetall rudalar (poli... va metall) — qörğoşin, pyx, mis va ku-muş sulfidlaridan iborat kompleks rudalar. Qaysi metallning kupozligiga qarab qurğoşin-ruxli, kumuşqörğoşinli rudalar deb ataladi. P.r. endogen şaroitda gidrotermal eritmalarning kristallanişidan hosil buladi. P.r. slanets, gneys, ohaktoş, tuf-slanets, granitoidlar orasida joylaşib, turli kattalikdagi qatlamlar, tomirlar, ştok, rudali ustunlar va b. şakllarda buladi. P.r. tarkibiga pirit, sfalerit, xalkopirit, galenit, ba'zan kumuş, vismut va b.ning sulfidlari kiradi. Atmosferadagi havo va namlikning ta'sirida ba'zan birlamçi (sulfid) P.r. ikkilamçi (oksidlangan) P.r.ga utişi mumkin. Bunday rudalarga serussit, anglezit, piromorfit, smitsonit, kalamin va b. minerallar kiradi. Özbekistonda P.r. konlari Çatqol, Qrramozor, Qurama toğlarida, mamlakatning ğarbiy va jan. qismida (Xondiza polimetall ruda koni) joylaşgan. Şuningdek, RF (Ural, Oltoy), Qirğiziston, AQŞ, Kanada, Avstraliya, Peru, Yaponiya, GFR, Ispaniyada P.r. konlari bor. P.r. qörğoşin, pyx, mis, kumuş va b. me-tallar oliş uçun asosiy manba hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОЛИМЕТАЛЛ РУДАЛАР (поли... ва металл) — қўрғошин, pyx, мис ва ку-муш сульфидларидан иборат комплекс рудалар. Қайси металлнинг купозлигига қараб қурғошин-рухли, кумушқўрғошинли рудалар деб аталади. П.р. эндоген шароитда гидротермал эритмаларнинг кристалланишидан ҳосил булади. П.р. сланец, гнейс, оҳактош, туф-сланец, гранитоидлар орасида жойлашиб, турли катталикдаги қатламлар, томирлар, шток, рудали устунлар ва б. шаклларда булади. П.р. таркибига пирит, сфалерит, халькопирит, галенит, баъзан кумуш, висмут ва б.нинг сульфидлари киради. Атмосферадаги ҳаво ва намликнинг таъсирида баъзан бирламчи (сульфид) П.р. иккиламчи (оксидланган) П.р.га утиши мумкин. Бундай рудаларга церуссит, англезит, пироморфит, смитсонит, каламин ва б. минераллар киради. Ўзбекистонда П.р. конлари Чатқол, Қррамозор, Қурама тоғларида, мамлакатнинг ғарбий ва жан. қисмида (Хондиза полиметалл руда кони) жойлашган. Шунингдек, РФ (Урал, Олтой), Қирғизистон, АҚШ, Канада, Австралия, Перу, Япония, ГФР, Испанияда П.р. конлари бор. П.р. қўрғошин, pyx, мис, кумуш ва б. ме-таллар олиш учун асосий манба ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.