Polimetilmetakrilat
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 312-b. — ziyouz.com
Polimetilmetakrilat - metilmetakrilatning çiziqli termoplastik polimeri. Rangsiz, şaffof modda, yoruğlikni 91% dan ortiq ötkazadi. Fizikkimyoviy xossalari yuqori: oson kesiladi, yelimla-nadi, kavşarlanadi. Metilmetakrilat atseton dixloretan va benzolda yaxşi eriydi. Suv, işkrrlar, benzin va moylar ta'siriga çidamli. P. turli ini-siatorlar ta'sirida blokli yoki emul-sion usulda olinadi. P. blokli usulda monomerni mineral şişadan işlangan qoliplarda 45—125° t-rada 24—30 soat mobaynida polimerlab hosil qilinadi. P. emulsiyali usulda me-tilmetakrilatni nikelli reaktorlarda suvli muhitda initsiatorlar (peroksidlar) va emulgatorlar iştirokida 75—85° da 4—6 soat mobaynida polimerlab olinadi. P. organik şişa (MDH mamlakatlari), pleksiglas (AQŞ, Germaniya, Fransiya), perspeks (Angliya) deb yuritiladi. P. rangsiz va turli rangli, tiniq va xira, plastifikatlangan, plastifi-katlanmagan, yupqa taxta va bloklar holida çiqariladi. Aviatsiyada, kemasozlikda, avtomobil sanoatida, tib-biyotda, q.x.da va b.da qöllanadi. Dis-persiyali va suvli eritmalari yoruğlik nuriga çidamli, hidsiz lok-böyoq qoplamalar va yelimlar tayyorlaşda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОЛИМЕТИЛМЕТАКРИЛАТ - метилметакрилатнинг чизиқли термопластик полимери. Рангсиз, шаффоф модда, ёруғликни 91% дан ортиқ ўтказади. Физиккимёвий хоссалари юқори: осон кесилади, елимла-нади, кавшарланади. Метилметакрилат ацетон дихлорэтан ва бензолда яхши эрийди. Сув, ишкррлар, бензин ва мойлар таъсирига чидамли. П. турли ини-циаторлар таъсирида блокли ёки эмуль-сион усулда олинади. П. блокли усулда мономерни минерал шишадан ишланган қолипларда 45—125° т-рада 24—30 соат мобайнида полимерлаб ҳосил қилинади. П. эмульсияли усулда ме-тилметакрилатни никелли реакторларда сувли муҳитда инициаторлар (пероксидлар) ва эмульгаторлар иштирокида 75—85° да 4—6 соат мобайнида полимерлаб олинади. П. органик шиша (МДҲ мамлакатлари), плексиглас (АҚШ, Германия, Франция), перспекс (Англия) деб юритилади. П. рангсиз ва турли рангли, тиниқ ва хира, пластификатланган, пластифи-катланмаган, юпқа тахта ва блоклар ҳолида чиқарилади. Авиацияда, кемасозликда, автомобиль саноатида, тиб-биётда, қ.х.да ва б.да қўлланади. Дис-персияли ва сувли эритмалари ёруғлик нурига чидамли, ҳидсиз лок-бўёқ қопламалар ва елимлар тайёрлашда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.