Polinevrit
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 314-b. — ziyouz.com
Polinevrit (yun. poly — köp va ... nerv) — qöl-oyoq nervlarining bir vaqtda kasallanişi. P. mustaqil kasallik, şuningdek, ba'zi yuqumli kasalliklar (difteriya, dizenteriya) asorati sifatida namoyon bölişi mumkin. Spirtli içimliklar, margimuş, simob, qörğoşintn surunkasiga zaharlaniş va rözğorda işlatiladigan kimyo-viy poroşoklarni notöğri işlatiş (to ks i k P.), moddalar almaşinuvining buzilişi (qandli diabet), organizmda vitaminlar yetişmasligi x.am P.ga sabab böladi. P. me'da va içak kasalliklari b-n oğrigan kişilarda nerv töqimalarining oziklanişi va vitaminlar singişi uçun zarur bölgan moddalar sörilişining buzilişi natijasida boşlanib ketişi mumkin.
Kasallik bemorning qöl va oyoq panjalarida çumoli yurgan kabi jimirlaş sezişidan boşlanadi, keyinçalik issiqda qöl-oyoq muzlab oğriydi, uvuşadi. Kasallik zöraya borgani sari bemorning oyoği darmonsizlanib, yurişi qiyinlaşadi va qölida heç narsa tuta olmay qoladi. Oyoq, qöl muskullari nimjonlanib, oza boşlaydi, se-zişi buziladi.
Davo, asosan, kasallik sababiga karşi qaratiladi. P.ning ötkir davrida örinda yotib davolaniş kerak. Dori-darmonlardan taşqari, fizioterapevtik muolajalar, davo fizkulturasi buyuriladi, surunkali xilida esa kurortlarda davolaniş tavsiya etiladi.
Yuqumli va moddalar almaşinuvining buzilişi b-n keçadigan kasalliklarni öz vaqtida davolab, P.ning oldini oliş mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОЛИНЕВРИТ (юн. poly — кўп ва ... нерв) — қўл-оёқ нервларининг бир вақтда касалланиши. П. мустақил касаллик, шунингдек, баъзи юқумли касалликлар (дифтерия, дизентерия) асорати сифатида намоён бўлиши мумкин. Спиртли ичимликлар, маргимуш, симоб, қўрғошинтн сурункасига заҳарланиш ва рўзғорда ишлатиладиган кимё-вий порошокларни нотўғри ишлатиш (то кс и к П.), моддалар алмашинувининг бузилиши (қандли диабет), организмда витаминлар етишмаслиги х.ам П.га сабаб бўлади. П. меъда ва ичак касалликлари б-н оғриган кишиларда нерв тўқималарининг озикланиши ва витаминлар сингиши учун зарур бўлган моддалар сўрилишининг бузилиши натижасида бошланиб кетиши мумкин.
Касаллик беморнинг қўл ва оёқ панжаларида чумоли юрган каби жимирлаш сезишидан бошланади, кейинчалик иссиқда қўл-оёқ музлаб оғрийди, увушади. Касаллик зўрая боргани сари беморнинг оёғи дармонсизланиб, юриши қийинлашади ва қўлида ҳеч нарса тута олмай қолади. Оёқ, қўл мускуллари нимжонланиб, оза бошлайди, се-зиши бузилади.
Даво, асосан, касаллик сабабига карши қаратилади. П.нинг ўткир даврида ўринда ётиб даволаниш керак. Дори-дармонлардан ташқари, физиотерапевтик муолажалар, даво физкультураси буюрилади, сурункали хилида эса курортларда даволаниш тавсия этилади.
Юқумли ва моддалар алмашинувининг бузилиши б-н кечадиган касалликларни ўз вақтида даволаб, П.нинг олдини олиш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.