Poliplar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 317-b. — ziyouz.com
Poliplar (yun. polypus — köpoyoqli) — yakka yoki koloniya bölib ötroq yaşovçi böşliqiçlilarning umumiy nomi. Asosan, dengizlarda (gidralar — çu-çuk suvlarda) tarqalgan; ölçami bir neça mm dan bir neça m gaça. Gavdasi silindrsimon, yuqori tomonida pay-paslagiçlar b-n öralgan oğzi joylaşgan. Pastki «tovon» tomoni b-n sub-stratga (yakka yaşovçi P.) yoki koloniya poyasiga (koloniya bölib yaşovçi P.) yopişadi. Köpçilik koloniya bölib yaşovçi P. taşqi yoki içki ohak yoki organik skeletga ega. Harakatlanişi, asosan, paypaslagiçlarining çözilişi yoki qisqarişidan iborat. Ayrim yakka yaşovçi P. (gidralar, aktiniyalar) substratda sekin siljişi mumkin. Nasl gallanişi orqali köpayadigan böşliqiçlilarda P. jinssiz nayel bölib, faqat kurtaklaniş yoki köndalang böliniş orqali köpayadi va P. yoki meduzalar hosil qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОЛИПЛАР (юн. polypus — кўпоёқли) — якка ёки колония бўлиб ўтроқ яшовчи бўшлиқичлиларнинг умумий номи. Асосан, денгизларда (гидралар — чу-чук сувларда) тарқалган; ўлчами бир неча мм дан бир неча м гача. Гавдаси цилиндрсимон, юқори томонида пай-паслагичлар б-н ўралган оғзи жойлашган. Пастки «товон» томони б-н суб-стратга (якка яшовчи П.) ёки колония поясига (колония бўлиб яшовчи П.) ёпишади. Кўпчилик колония бўлиб яшовчи П. ташқи ёки ички оҳак ёки органик скелетга эга. Ҳаракатланиши, асосан, пайпаслагичларининг чўзилиши ёки қисқаришидан иборат. Айрим якка яшовчи П. (гидралар, актиниялар) субстратда секин силжиши мумкин. Насл галланиши орқали кўпаядиган бўшлиқичлиларда П. жинссиз наел бўлиб, фақат куртакланиш ёки кўндаланг бўлиниш орқали кўпаяди ва П. ёки медузалар ҳосил қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.