Pop-musiqa
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 347-b. — ziyouz.com
Pop-musiqa [ing. pop (popular) music — ommabop musiqa] — 20-a.da qaror topgan yengil (köngiloçar) musiqa uslublarining umumiy ifodasi. Dastlab (1950-y.larda) fakat rok musiqata nisbatan qöllanilgan. Hozirda köngiloçar tijoriy musiqaning barça janr va uslublariga nisbatan işlatiladi (şlyager, ritm-end-blyuz, disko, soul, launj va embiyent, xip-xop, elektro-pop va h.k.). P.-m.ning asosiy tamoyili — turli (jumladan, xalq musiqasi, mumtoz kompozitorlik ijodi, jaz va b.) musiqa qatlamlariga oid ifodaviy vositalardan foydalanib muayyan uslubiy qoliplarni yara-tişdan iborat. Bu esa P.-m. namunalarining idrok etiş jarayonini yuqori darajada yengillaştirib, ijodiy «mahsulot»ning xaridorbopligini ta'minlaydi.
P.-m.ning ijod va ijro jarayonlari xalqaro «musiqiy industriya» tizimini taşkil etadi. Unga ovoz yoziş studiyalari, grammplastinka, audiokasseta va musiqali kompakt-disklarni işlab çiqaradigan konsernlar (mas, «Sony music»), radio va televideniye (Mas, «MTV» kanali), maxsus naşrlar va reklama şakllari (videoklip kabi), prodyuser markazlari va b. kiradi. Ular ijod-korlarning badiiy topilmalarini an-dozalaştiriş va ayni şu andozalar asosida yaratilgan yuzlab-minglab «yangi» namunalarni turli milliy madaniyatlarga singdiriş yölida faoliyat kursatadi. Şuning uçun, P.-m. tizimida yetuk san'atkorlar b-n bir kdgorda köpinça reklama tufayli maşhur bölgan «yulduz»lar faoliyat kursatadi, musika uslubida esa ommalaşib ketgan unsur (oxang, usul va b.)lar asosiy urin tutadi.
Olimjon Bekov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОП-МУСИҚА [инг. pop (popular) music — оммабоп мусиқа] — 20-а.да қарор топган енгил (кўнгилочар) мусиқа услубларининг умумий ифодаси. Дастлаб (1950-й.ларда) факат рок мусиқата нисбатан қўлланилган. Ҳозирда кўнгилочар тижорий мусиқанинг барча жанр ва услубларига нисбатан ишлатилади (шлягер, ритм-энд-блюз, диско, соул, лаунж ва эмбиент, хип-хоп, электро-поп ва ҳ.к.). П.-м.нинг асосий тамойили — турли (жумладан, халқ мусиқаси, мумтоз композиторлик ижоди, жаз ва б.) мусиқа қатламларига оид ифодавий воситалардан фойдаланиб муайян услубий қолипларни яра-тишдан иборат. Бу эса П.-м. намуналарининг идрок этиш жараёнини юқори даражада енгиллаштириб, ижодий «маҳсулот»нинг харидорбоплигини таъминлайди.
П.-м.нинг ижод ва ижро жараёнлари халқаро «мусиқий индустрия» тизимини ташкил этади. Унга овоз ёзиш студиялари, граммпластинка, аудиокассета ва мусиқали компакт-дискларни ишлаб чиқарадиган концернлар (мас, «Sony music»), радио ва телевидение (Мас, «MTV» канали), махсус нашрлар ва реклама шакллари (видеоклип каби), продюсер марказлари ва б. киради. Улар ижод-корларнинг бадиий топилмаларини ан-дозалаштириш ва айни шу андозалар асосида яратилган юзлаб-минглаб «янги» намуналарни турли миллий маданиятларга сингдириш йўлида фаолият курсатади. Шунинг учун, П.-м. тизимида етук санъаткорлар б-н бир кдгорда кўпинча реклама туфайли машҳур бўлган «юлдуз»лар фаолият курсатади, мусика услубида эса оммалашиб кетган унсур (оханг, усул ва б.)лар асосий урин тутади.
Олимжон Беков.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.