Porox
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 350-b. — ziyouz.com
Porox — köp komponentli portlovçi moddalarning ziçlaştirilgan qat-tiq (kondensirlangan) aralaşmasi. P. havosiz muhitda barqaror yonib, katta mikdorda qizigan gazsimon mahsulotlar hosil qiliş xususiyatiga ega. P.ning yonişi taşki bosimning keng oraliğida (0,1—1000 MPa) issikdikni qavatdan qavatga ötkazişga asoslangan. 2 xil P. farkdanadi: 1) tu tun-siz P. (nitrotsellyuloza asosidagi) piroksilinli P., karbitlar va ballistitlarga bölinadi; 2) aralaşmali P. (yoqilği va oksidlovçidan iborat), jumladan tutunli P. (qora P.) kon işida dekorativ toşlar (marmar, diabaz va b.)ning yirik bölaklarini ajratib olişda, tutunsiz P. karyerlarda portlaş işlarida, artilleriya va öqli qurollarning öqdorilari sifatida, pirotexnik qurilmalar va b.da qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОРОХ — кўп компонентли портловчи моддаларнинг зичлаштирилган қат-тиқ (конденсирланган) аралашмаси. П. ҳавосиз муҳитда барқарор ёниб, катта микдорда қизиган газсимон маҳсулотлар ҳосил қилиш хусусиятига эга. П.нинг ёниши ташки босимнинг кенг оралиғида (0,1—1000 МПа) иссикдикни қаватдан қаватга ўтказишга асосланган. 2 хил П. фаркданади: 1) ту тун-сиз П. (нитроцеллюлоза асосидаги) пироксилинли П., карбитлар ва баллиститларга бўлинади; 2) аралашмали П. (ёқилғи ва оксидловчидан иборат), жумладан тутунли П. (қора П.) кон ишида декоратив тошлар (мармар, диабаз ва б.)нинг йирик бўлакларини ажратиб олишда, тутунсиз П. карьерларда портлаш ишларида, артиллерия ва ўқли қуролларнинг ўқдорилари сифатида, пиротехник қурилмалар ва б.да қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.