Pörsildoq yara
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 465-b. — ziyouz.com
Pörsildoq yara PÖRSILDOQ YARA, pemfigus - terining rangi özgarmagan holda, turli sabablarga köra, unga toşma toşişi b-n ötadigan kasalliklar guruhi. Surunkali P.ya., çaqaloklar va zaxm P.ya.si farq qilinadi.
Surunkali P.ya. (asl P.ya.) teri va şilliq qavatlarga qaytaqayta pufakçalar toşib turişi b-n tavsiflanadi. Toşmalar yorilib, şu sohalar qattiq oğriydi. Bemor isitmalaydi, uyqusi, iştaqasi yöqoladi, ozib ke-tadi. Kasallik bir oy, ba'zan bir yil davom etadi. Köpinça nerv sistemasi zararlanadi, moddalar almaşinuvi buziladi.
Çaqaloqlar P.ya.si — yiringli mikroblar qözğatadigan ötkir kasallik (çaqaloklar hayotining dastlabki kunlarida paydo böladi). Çaqaloqning tanasi, oyoq va qöllari terisida nöxatdan tortib yonğoqdek kattalikda pu-faklar paydo böladi (ular yorilgan joy suv açib, bezillab turadi). Kasallik 6 — 8 kun davom etib, tuzalib ketadi. Lekin nozik çaqaloqlarda juda oğir keçadi. Kasal çaqaloqni soğlom bolalardan ajratib qöyib, vraç buyurgan dori-darmonlar b-n davolaş kerak. Çaqaloqning içki kiyimlari va yörgagi, albatta, dazmollanadi.
Zaxm P.ya.sida kaft yuzasi va oyoq tagida, boldir va bilakda, ba'zan badan va yuzda yalliğlanib, soğlom teridan ajralib turadigan hoşiyali pufakçalar paydo böladi. Zaxm P.ya.sida içki a'zolar ham zararlanişi mumkin. Bemor zaxmga qarşi qölla-niladigan dori-darmonlar b-n davolanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЎРСИЛДОҚ ЯРА, пемфигус - терининг ранги ўзгармаган ҳолда, турли сабабларга кўра, унга тошма тошиши б-н ўтадиган касалликлар гуруҳи. Сурункали П.я., чақалоклар ва захм П.я.си фарқ қилинади.
Сурункали П.я. (асл П.я.) тери ва шиллиқ қаватларга қайтақайта пуфакчалар тошиб туриши б-н тавсифланади. Тошмалар ёрилиб, шу соҳалар қаттиқ оғрийди. Бемор иситмалайди, уйқуси, иштақаси йўқолади, озиб ке-тади. Касаллик бир ой, баъзан бир йил давом этади. Кўпинча нерв системаси зарарланади, моддалар алмашинуви бузилади.
Чақалоқлар П.я.си — йирингли микроблар қўзғатадиган ўткир касаллик (чақалоклар ҳаётининг дастлабки кунларида пайдо бўлади). Чақалоқнинг танаси, оёқ ва қўллари терисида нўхатдан тортиб ёнғоқдек катталикда пу-факлар пайдо бўлади (улар ёрилган жой сув ачиб, безиллаб туради). Касаллик 6 — 8 кун давом этиб, тузалиб кетади. Лекин нозик чақалоқларда жуда оғир кечади. Касал чақалоқни соғлом болалардан ажратиб қўйиб, врач буюрган дори-дармонлар б-н даволаш керак. Чақалоқнинг ички кийимлари ва йўргаги, албатта, дазмолланади.
Захм П.я.сида кафт юзаси ва оёқ тагида, болдир ва билакда, баъзан бадан ва юзда яллиғланиб, соғлом теридан ажралиб турадиган ҳошияли пуфакчалар пайдо бўлади. Захм П.я.сида ички аъзолар ҳам зарарланиши мумкин. Бемор захмга қарши қўлла-ниладиган дори-дармонлар б-н даволанади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.