Prekos
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 382-b. — ziyouz.com
Prekos (frans. rgesose — erta, tez yetiladigan) — göşt-jun yönalişidagi mayin junli qöy zoti. 19-a. örtalarida Fransiyada rambulye merinos qöylarini Angliyaning göştdor leyster zotli quçqorlari b-n çatiştirib çikarilgan. P. zotida göştdorlik, tez yetiliş, yuqori sifatli jun beriş xusu-siyatlari yaxşi uyğunlaşgan. Jussasi yirik, böyin va tanasida teri burmalari yöq. Qöçqorlarining oğirligi 110—115 kg (150 kg gaça), sovliklari-niki 58—62 kg. Qöçqorlaridan 8—10 kg (14 kg gaça), sovliklaridan 3,8—4,2 kg (10 kg gaça) jun olinadi. Junining uz. 8—9 sm, tolasining ingiçkalik sifa-ti 60—64, toza jun çiqimi 45—50%. Puştdorligi 125—135% (100 sovlik,dan 130—150 tagaça qözi olinadi).
P. qöylari tez yetiladi, boqiş va saqlaş şaroitlariga talabçan. Lekin qur-ğoqçilik mintaqalarida urçitib köpaytirişga moslaşmagan. P. Ğarbiy va Şarqiy Yevropa, Şim. Afrika mamlakatlarida keng tarqalgan. Rossiya, Ukraina, Belorussiyaning ayrim viloyatlaridagi nayelçilik qöyçilik xöjaliklarida eng sara suruvlari bor. P. kuy zoti iştirokida 12 dan ortiq yangi qöy zotlari (qozoq, qirğiz mayin junli qöylari, qozoq arxar merinosi, dege-ress va oloy qöy zotlari) yaratilgan (yana q. Mayin junli köylar).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПРЕКОС (франц. ргесосе — эрта, тез етиладиган) — гўшт-жун йўналишидаги майин жунли қўй зоти. 19-а. ўрталарида Францияда рамбулье меринос қўйларини Англиянинг гўштдор лейстер зотли қучқорлари б-н чатиштириб чикарилган. П. зотида гўштдорлик, тез етилиш, юқори сифатли жун бериш хусу-сиятлари яхши уйғунлашган. Жуссаси йирик, бўйин ва танасида тери бурмалари йўқ. Қўчқорларининг оғирлиги 110—115 кг (150 кг гача), совликлари-ники 58—62 кг. Қўчқорларидан 8—10 кг (14 кг гача), совликларидан 3,8—4,2 кг (10 кг гача) жун олинади. Жунининг уз. 8—9 см, толасининг ингичкалик сифа-ти 60—64, тоза жун чиқими 45—50%. Пуштдорлиги 125—135% (100 совлик,дан 130—150 тагача қўзи олинади).
П. қўйлари тез етилади, боқиш ва сақлаш шароитларига талабчан. Лекин қур-ғоқчилик минтақаларида урчитиб кўпайтиришга мослашмаган. П. Ғарбий ва Шарқий Европа, Шим. Африка мамлакатларида кенг тарқалган. Россия, Украина, Белоруссиянинг айрим вилоятларидаги наелчилик қўйчилик хўжаликларида энг сара сурувлари бор. П. куй зоти иштирокида 12 дан ортиқ янги қўй зотлари (қозоқ, қирғиз майин жунли қўйлари, қозоқ архар мериноси, деге-ресс ва олой қўй зотлари) яратилган (яна қ. Майин жунли кўйлар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.