Premçand
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 382–383-b. — ziyouz.com
Premçand (taxallusi; asl ism-şarifi Dhanpatray Şrivastav) (1880.31.7, Lamhiy — 1936.8.10, Bano-ras) — hind yozuvçisi va publitsisti. Hindiston taraqqiyparvar yozuvçilar uyuşmasi (1936)ning asosçilaridan biri. Urdu va hind tillarida ijod qilgan. Ijodi 20-a.ning ilk yillaridan boşlangan. Asarlarida xalqning siyosiy uyğoniş jarayoni, uning ijtimoiy haqhuquklari va mamlakat ozodligi uçun kuraşi aks etgan. Dastlabki hikoyalar töplami «Vatan dardi» (1909) siyosiy dolzarb mavzuda bölgani sababli musodara qilingan. Sönggi roman va xikoyalarida badiiy maxrrati eng takomiliga yetgan. «Qismat» («Gaodaan», 1936) romani maşhur. P.ning ba'zi asarlarida Maxatma Gandining ta'siri bor.
P. urdu va hind tilida 40 ga yaqin hikoyalar töplami, 13 roman, qissa, bir qança pyesa va publitsistik maqolalar hamda tarjimalar muallifi: «Sevgi maskani» («Premaşram», 1922), «Nirmala» (1923), «Najot» («Ğaban»), «Jang maydoni» («Karmabhumiy», 1932) va b. Asarlari turli tillarga, jumladan, özbek tiliga tarjima qilingan («Jang maydoni», «Fidoyi», 2003).
As: Bir kelin hikoyasi [hikoyalar töpla-mi], T., 1973; Rama haqida qissa, T., 1970; Najot [roman], T., 1975.
Ad.: Balin V., Premçand — novellist, L., 1973; Premçand. Biobibliografiçeskiy ukazatel, M., 1962.
Ansoriddin Ibrohimov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПРЕМЧАНД (тахаллуси; асл исм-шарифи Дҳанпатрай Шривастав) (1880.31.7, Ламҳий — 1936.8.10, Бано-рас) — ҳинд ёзувчиси ва публицисти. Ҳиндистон тараққийпарвар ёзувчилар уюшмаси (1936)нинг асосчиларидан бири. Урду ва ҳинд тилларида ижод қилган. Ижоди 20-а.нинг илк йилларидан бошланган. Асарларида халқнинг сиёсий уйғониш жараёни, унинг ижтимоий ҳақҳуқуклари ва мамлакат озодлиги учун кураши акс этган. Дастлабки ҳикоялар тўплами «Ватан дарди» (1909) сиёсий долзарб мавзуда бўлгани сабабли мусодара қилинган. Сўнгги роман ва хикояларида бадиий махррати энг такомилига етган. «Қисмат» («Гаодаан», 1936) романи машҳур. П.нинг баъзи асарларида Махатма Гандининг таъсири бор.
П. урду ва ҳинд тилида 40 га яқин ҳикоялар тўплами, 13 роман, қисса, бир қанча пьеса ва публицистик мақолалар ҳамда таржималар муаллифи: «Севги маскани» («Премашрам», 1922), «Нирмала» (1923), «Нажот» («Ғабан»), «Жанг майдони» («Кармабҳумий», 1932) ва б. Асарлари турли тилларга, жумладан, ўзбек тилига таржима қилинган («Жанг майдони», «Фидойи», 2003).
Ас: Бир келин ҳикояси [ҳикоялар тўпла-ми], Т., 1973; Рама ҳақида қисса, Т., 1970; Нажот [роман], Т., 1975.
Ад.: Балин В., Премчанд — новеллист, Л., 1973; Премчанд. Биобиблиографический указатель, М., 1962.
Ансориддин Иброҳимов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.