Prerafaelitlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 383-b. — ziyouz.com
Prerafaelitlar (yun. rgaye — ol-din va Rafael) — 19-a. 2yarmida örta asrlar va Rafaelgaça bölgan Ilk Uy-ğoniş davri san'atidagi samimiylik, poklikni e'tirof etib, akademizmga qarşi çiqqan ingliz rassomlari va yozuvçilar. 1848 y.da «Prerafaelitlar birodarligi»ni taşkil qilgan (D.G.Rossetti, J.E.Milles, X.Xant va b.). P. hayotni, özidan, naturadan rasm işlaşga da'vat qilgan; hayotni gözallaştirişga bölgan intilişi ijodda borliqni uslublaştiriş va mayda k,ismlarigaça aniqişlanadigan bezakdorlikning hukmronligiga olib keldi. Mas, U. Morris hissiz maşina i.ç.ga qarşi jonli qöl mehnatini yaratişga harakat qildi. P. ğoyalari va amaliyoti adabiyotda simvolizm (U.Pater, O.Uayld) va tasviriy hamda amaliy bezak san'atida modern (O.Byordsli va b.) yönalişiga turtki berdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПРЕРАФАЭЛИТЛАР (юн. ргае — ол-дин ва Рафаэль) — 19-а. 2ярмида ўрта асрлар ва Рафаэлгача бўлган Илк Уй-ғониш даври санъатидаги самимийлик, покликни эътироф этиб, академизмга қарши чиққан инглиз рассомлари ва ёзувчилар. 1848 й.да «Прерафаэлитлар биродарлиги»ни ташкил қилган (Д.Г.Россетти, Ж.Э.Миллес, Х.Хант ва б.). П. ҳаётни, ўзидан, натурадан расм ишлашга даъват қилган; ҳаётни гўзаллаштиришга бўлган интилиши ижодда борлиқни услублаштириш ва майда к,исмларигача аниқишланадиган безакдорликнинг ҳукмронлигига олиб келди. Мас, У. Моррис ҳиссиз машина и.ч.га қарши жонли қўл меҳнатини яратишга ҳаракат қилди. П. ғоялари ва амалиёти адабиётда символизм (У.Патер, О.Уайльд) ва тасвирий ҳамда амалий безак санъатида модерн (О.Бёрдсли ва б.) йўналишига туртки берди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.