Press-qolip
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 384-b. — ziyouz.com
Press-qolip — keramika, metall, plastmassa, rezina va b. materiallarni presslaş yöli b-n ma'lum şakldagi hajmiy buyum (zagotovka)lar olişga möljallagan moslama. Dastaki, yarim avtomatik; olinadigan, yarim olinadigan, muqim (statsionar); ajratiş tekisligi gorizontal hamda vertikal xillari bor. P.q.da bir yoki bir neça şakl böşliqlari bölişi mumkin. Içi hovol buyumlarni tayyorlaşda ularning içki böşliqlariga puanson (sterjen) lar b-n şakl beriladi. P.-q. uglerodli yoki legirlangan pölat, rangli metallarning qotişmalari, gips va b.dan tayyorlanadi. Material va olinadigan zagotovkaga qarab, P.-q.da ma'lum t-ra saqlanadi. Buning uçun plita teşigi orkali keltiriladigan buğ yoki issiq suv, elektr qizdiriş elementlari va b.dan foydalaniladi. P.-q. içki yuzasi yuqori anikdikda silliklanadi, pardozlanadi va xrom eritmasi b-n krplanadi. P.-q. avtomobilsozlik, radiotexnika, elektrotexnika sanoatlarida, sanitariya texnikasi jihozlari tayyorlaşda keng qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПРЕСС-ҚОЛИП — керамика, металл, пластмасса, резина ва б. материалларни пресслаш йўли б-н маълум шаклдаги ҳажмий буюм (заготовка)лар олишга мўлжаллаган мослама. Дастаки, ярим автоматик; олинадиган, ярим олинадиган, муқим (стационар); ажратиш текислиги горизонтал ҳамда вертикал хиллари бор. П.қ.да бир ёки бир неча шакл бўшлиқлари бўлиши мумкин. Ичи ҳовол буюмларни тайёрлашда уларнинг ички бўшлиқларига пуансон (стержен) лар б-н шакл берилади. П.-қ. углеродли ёки легирланган пўлат, рангли металларнинг қотишмалари, гипс ва б.дан тайёрланади. Материал ва олинадиган заготовкага қараб, П.-қ.да маълум т-ра сақланади. Бунинг учун плита тешиги оркали келтириладиган буғ ёки иссиқ сув, электр қиздириш элементлари ва б.дан фойдаланилади. П.-қ. ички юзаси юқори аникдикда силликланади, пардозланади ва хром эритмаси б-н крпланади. П.-қ. автомобилсозлик, радиотехника, электротехника саноатларида, санитария техникаси жиҳозлари тайёрлашда кенг қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.