Primitivizm
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 389–390-b. — ziyouz.com
Primitivizm - 19-a. oxiri -20-a. boşlarida yuzaga kelgan avangard san'at oqimi; badiiy vositalarni soddalaştiriş va primitiv şakllar (ibtidoiy davr, madaniy jihatdan rivojlanmagan xalklar san'ati, xalq ijo-di hamda bolalar rasmi)ga murojaat etuvçi yönaliş. Rassomlarning zamonaviy voqelikdan noroziligi natija-sida hayotdan qoçib san'atning ilk davrlariga qaytişi P.ning keng tarqalişini ta'minladi. P. hamma xalklar san'atida mavjud. P. şuningdek, san'atga daxldor bölgan, birok, professional ta'lim olmagan, xalq içidan çiqqan havaskor rassomlarning uslubini ham ifodalaydi. P. yangi dunyo madaniyatidan holi bölgan, undan «sof» san'at sifatida tarğib qilindi. AQŞda sodda portret va maişiy rasmlar, Rossiyada lubok şu yönalişdagi asarlardir. Anri Russo (Fransiya), N. Pirosmanaşvili (Gruziya), I. Generaliç (Xorvatiya) va b.ning asarlari borliqni erkin, bolalarça sodda idrok etişi b-n diqqatga sazovor. P. professional ijodkorlar (P. Gogen, N. S. Gonçarova, M. F. Larionov va b.) uslubiga ham ta'sir körsatgan.
Özbekistonda P. 19-a. 2yarmida mahalliy xalq san'ati vakillari (Axmad Doniş, Usta Şokirboy, S. Poçayev, N. Hafizov va b.) ijodida anik, seziladi. 20-a. 70—80-y.laridan bu san'atga qiziqiş ortdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПРИМИТИВИЗМ - 19-а. охири -20-а. бошларида юзага келган авангард санъат оқими; бадиий воситаларни соддалаштириш ва примитив шакллар (ибтидоий давр, маданий жиҳатдан ривожланмаган халклар санъати, халқ ижо-ди ҳамда болалар расми)га мурожаат этувчи йўналиш. Рассомларнинг замонавий воқеликдан норозилиги натижа-сида ҳаётдан қочиб санъатнинг илк даврларига қайтиши П.нинг кенг тарқалишини таъминлади. П. ҳамма халклар санъатида мавжуд. П. шунингдек, санъатга дахлдор бўлган, бирок, профессионал таълим олмаган, халқ ичидан чиққан ҳаваскор рассомларнинг услубини ҳам ифодалайди. П. янги дунё маданиятидан ҳоли бўлган, ундан «соф» санъат сифатида тарғиб қилинди. АҚШда содда портрет ва маиший расмлар, Россияда лубок шу йўналишдаги асарлардир. Анри Руссо (Франция), Н. Пиросманашвили (Грузия), И. Генералич (Хорватия) ва б.нинг асарлари борлиқни эркин, болаларча содда идрок этиши б-н диққатга сазовор. П. профессионал ижодкорлар (П. Гоген, Н. С. Гончарова, М. Ф. Ларионов ва б.) услубига ҳам таъсир кўрсатган.
Ўзбекистонда П. 19-а. 2ярмида маҳаллий халқ санъати вакиллари (Ахмад Дониш, Уста Шокирбой, С. Почаев, Н. Ҳафизов ва б.) ижодида аник, сезилади. 20-а. 70—80-й.ларидан бу санъатга қизиқиш ортди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.