Prjevalskiy oti
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 388-b. — ziyouz.com
Prjevalskiy oti (Equus przewalskii) — otlar turkumiga kiradigan toq tuyokli hayvon, otlarning hozirgaça saqlanib qolgan haqiqiy yovvoyi turi. Markaziy Osiyoda N. M. Prjevalskiy tomonidan topilgan (1879 y.) va tavsiflab berilgan. Böyi past, kallasi katta, böyni kalta va yöğon, Ayğirining yağrin bal. 125—135 sm, gavdasi uz. 230 sm gaça, oyoklari ingiçka, vazni 300 kg gaça. Biyasi ayğiridan kiçikroq. Yoli qisqa va tik turadi, peşona yoli yöq. Tuyey — saman, yoli va dumi töq qora va kalin, 5—20 ta biya uyur bölib yaşaydi. Ularni bitta ay-ğir boşqaradi va himoya qiladi. Juda ehtiyotkor. Çöl ösimliklari b-n oziqlanadi. Böğozlik davri 11 oy, 1—2 ta bola tuğadi. Şim.- Ğarbiy Xitoy va Mongoliya (Junğoriya) çöllarida yaşagan. Oxirgi marta uni 1967 va 1969 y.larda uçratişgan. Qölga qiyin örga-nadi. Uy otlari b-n duragaylari nasl beriş qobiliyatiga ega, eşak va zeb-ralar b-n çatiştirib olingan duragaylari avlod bermaydi. P.o. yovvoyi otlarning yagona turi sifatida muhofaza qilinadi. Jahondagi qöriqxona va hayvonot boğlarida, jumladan, Askaniyanova qöriqxonasida P.o. boqiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПРЖЕВАЛЬСКИЙ ОТИ (Equus przewalskii) — отлар туркумига кирадиган тоқ туёкли ҳайвон, отларнинг ҳозиргача сақланиб қолган ҳақиқий ёввойи тури. Марказий Осиёда Н. М. Пржевальский томонидан топилган (1879 й.) ва тавсифлаб берилган. Бўйи паст, калласи катта, бўйни калта ва йўғон, Айғирининг яғрин бал. 125—135 см, гавдаси уз. 230 см гача, оёклари ингичка, вазни 300 кг гача. Бияси айғиридан кичикроқ. Ёли қисқа ва тик туради, пешона ёли йўқ. Туей — саман, ёли ва думи тўқ қора ва калин, 5—20 та бия уюр бўлиб яшайди. Уларни битта ай-ғир бошқаради ва ҳимоя қилади. Жуда эҳтиёткор. Чўл ўсимликлари б-н озиқланади. Бўғозлик даври 11 ой, 1—2 та бола туғади. Шим.- Ғарбий Хитой ва Монголия (Жунғория) чўлларида яшаган. Охирги марта уни 1967 ва 1969 й.ларда учратишган. Қўлга қийин ўрга-нади. Уй отлари б-н дурагайлари насл бериш қобилиятига эга, эшак ва зеб-ралар б-н чатиштириб олинган дурагайлари авлод бермайди. П.о. ёввойи отларнинг ягона тури сифатида муҳофаза қилинади. Жаҳондаги қўриқхона ва ҳайвонот боғларида, жумладан, Асканиянова қўриқхонасида П.о. боқилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.