Prostatit
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 405-b. — ziyouz.com
Prostatit — prostota bezinnnt yalliğlanişi. Köpinça siydik çiqariş kanali (uretra) yalliğlanganda, sözak, uretrit va b.da infeksiya prostata beziga qon va limfa orqali yoki siydik çiqariş kanalidan ötişi na-tijasida kelib çiqadi. P.ga sovqotiş, köp jinsiy aloqa qiliş, zax joyda ötiriş, kam harakat qiliş kabi omillar sabab bölişi mumkin.
Ötkir va surunkali böladi. Ötkir P.da bemor tez-tez siyadi va siyganida şu soha sançib oğriydi, oraliq açi-şadi, siydik jildirab tuşadi; hojat vaqtida töğri içak sohasida oğriq pay-do böladi, harorat kötariladi. Prostata bezida abssess paydo bölganda, u öz holiça teşilişi va töğri içak yoki siydik çiqariş kanalidan yiring oqişi mumkin. P.ni mutaxassis vraç davolaydi. Öz vaqtida davolanmasa, infeksiya atrofidagi a'zo va töqimalarga ötişi, sepsis, kasallik surunkali tuye olişi, jinsiy zaiflik, bepuştlik kabi oğir asoratlar yuzaga kelişi mumkin. Kasallikning zöraygan va tuzaliş davrlari uzok, davom etib, siydik çiqariş kanali, oralik, sohasidagi açişiş; siyganda yoki hojatdan keyin bir oz suyuklik ajralişi, şu vaqtda bezovtalaniş, toli-qiş surunkali P.ga xos belgilardir.
Surunkali P. bölgan bemorlarga dori-darmonlar, fizioterapiya, şuningdek, sanatoriy va kurortlarda davolaniş tavsiya etiladi. Kasallik zöriqqanda aççiq, şör ovqatlar, spirtli içimliklar, jinsiy aloqa taqiqlanadi. P.ning oldini olişda siydik çiqariş kanali, qovuqning yalliğlaniş kasalliklarini öz vaqtida aniqlab, batamom davolaş va içni ravon yurgi-zib turişga ahamiyat beriş lozim. Uzoq ötirib işlaydigan kişilar piyoda sayr qilişlari, yuguriş, suziş, tennis va sportning boşqa turlari b-n şuğullanib turişlari kerak.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПРОСТАТИТ — простота безинннт яллиғланиши. Кўпинча сийдик чиқариш канали (уретра) яллиғланганда, сўзак, уретрит ва б.да инфекция простата безига қон ва лимфа орқали ёки сийдик чиқариш каналидан ўтиши на-тижасида келиб чиқади. П.га совқотиш, кўп жинсий алоқа қилиш, зах жойда ўтириш, кам ҳаракат қилиш каби омиллар сабаб бўлиши мумкин.
Ўткир ва сурункали бўлади. Ўткир П.да бемор тез-тез сияди ва сийганида шу соҳа санчиб оғрийди, оралиқ ачи-шади, сийдик жилдираб тушади; ҳожат вақтида тўғри ичак соҳасида оғриқ пай-до бўлади, ҳарорат кўтарилади. Простата безида абсцесс пайдо бўлганда, у ўз ҳолича тешилиши ва тўғри ичак ёки сийдик чиқариш каналидан йиринг оқиши мумкин. П.ни мутахассис врач даволайди. Ўз вақтида даволанмаса, инфекция атрофидаги аъзо ва тўқималарга ўтиши, сепсис, касаллик сурункали туе олиши, жинсий заифлик, бепуштлик каби оғир асоратлар юзага келиши мумкин. Касалликнинг зўрайган ва тузалиш даврлари узок, давом этиб, сийдик чиқариш канали, оралик, соҳасидаги ачишиш; сийганда ёки ҳожатдан кейин бир оз суюклик ажралиши, шу вақтда безовталаниш, толи-қиш сурункали П.га хос белгилардир.
Сурункали П. бўлган беморларга дори-дармонлар, физиотерапия, шунингдек, санаторий ва курортларда даволаниш тавсия этилади. Касаллик зўриққанда аччиқ, шўр овқатлар, спиртли ичимликлар, жинсий алоқа тақиқланади. П.нинг олдини олишда сийдик чиқариш канали, қовуқнинг яллиғланиш касалликларини ўз вақтида аниқлаб, батамом даволаш ва ични равон юрги-зиб туришга аҳамият бериш лозим. Узоқ ўтириб ишлайдиган кишилар пиёда сайр қилишлари, югуриш, сузиш, теннис ва спортнинг бошқа турлари б-н шуғулланиб туришлари керак.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.