Proyeksiya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 397-b. — ziyouz.com
Proyeksiya (lot. projectus — oldinga irğitilgan) — biror narsaning tekislik (qoğoz)ga tuşirilgan tasviri. Mas, fazodagi A nuqtani P' tekisligiga proyeksiyalaş uçun P. markazi S orkali P' tekislik b-n L nuqtada ke-sişgunça SA töğri çiziği ötkaziladi. A' nuqta A ning P.si deyiladi. Biror Ğ şaklning proyeksiyasi uning barça nuqtalarini proyeksiyalab topiladi. P. markazidan ötmaydigan töğri çiziq körinişida proyeksiyalanadi. Hosil qilingan P. markaziy yoki konus P. deyiladi.
P. markazi fazoning çeksiz uzoqlikdagi nuqtasi £°= da bölsa, barça pro-yeksiyalovçi töğri çiziqlar parallel böladi va P. parallel yoki silindrik P. deyiladi. Çizmaçiliqda parallel proyeksiyalaşning xususiy turi qöllaniladi. Bunda proyeksiyalaş tekisligi proyeksiyalaş yönalişiga perpendikulyar joylaşadi. Bunday P. töğri burçakli yokiortogonal P. deyiladi. Markaziy va parallel P.lar çizma geometriyada keng qölla-niladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПРОЕКЦИЯ (лот. projectus — олдинга ирғитилган) — бирор нарсанинг текислик (қоғоз)га туширилган тасвири. Мас, фазодаги А нуқтани П’ текислигига проекциялаш учун П. маркази S оркали П’ текислик б-н Л нуқтада ке-сишгунча SA тўғри чизиғи ўтказилади. А’ нуқта А нинг П.си дейилади. Бирор Ғ шаклнинг проекцияси унинг барча нуқталарини проекциялаб топилади. П. марказидан ўтмайдиган тўғри чизиқ кўринишида проекцияланади. Ҳосил қилинган П. марказий ёки конус П. дейилади.
П. маркази фазонинг чексиз узоқликдаги нуқтаси £°= да бўлса, барча про-екцияловчи тўғри чизиқлар параллел бўлади ва П. параллел ёки цилиндрик П. дейилади. Чизмачилиқда параллел проекциялашнинг хусусий тури қўлланилади. Бунда проекциялаш текислиги проекциялаш йўналишига перпендикуляр жойлашади. Бундай П. тўғри бурчакли ёкиортогонал П. дейилади. Марказий ва параллел П.лар чизма геометрияда кенг қўлла-нилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.