Psammitlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 419-b. — ziyouz.com
Psammitlar (yun. psammites — kumli, psammos — qum) — qumli jinslar. P. tarkibida 50%, ba'zan undan köproq 0,05 — 1 mm ölçamli mineral zarraçalar va çaqiqtoğ jinslari böladi. Yumşoq (uvalangan) P. — kum va jipslaşgan (sementlaşgan)lari — kumtoşlar deb yuritiladi. P. monomi-neralli (asosan, kvarsli), oligomiktli (kvarsdala şpatli va b.) va poli-mineralli (arkoz va grauvak) jinslarga ajratiladi. Ular, asosan, toğ jinslari yemirilib, çaqiq bölaklari köçirilib joylaşganda hosil böladi. Ba'zi P. ning özi foydali qazilma (no-ruda quriliş materiallari) yoki neft hamda gaz uyumlari özida saqlaydi, kam hollarda olmos, oltin, platina va b. soçma konlar hosil qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПСАММИТЛАР (юн. psammites — кумли, psammos — қум) — қумли жинслар. П. таркибида 50%, баъзан ундан кўпроқ 0,05 — 1 мм ўлчамли минерал заррачалар ва чақиқтоғ жинслари бўлади. Юмшоқ (уваланган) П. — кум ва жипслашган (цементлашган)лари — кумтошлар деб юритилади. П. мономи-нералли (асосан, кварцли), олигомиктли (кварцдала шпатли ва б.) ва поли-минералли (аркоз ва граувак) жинсларга ажратилади. Улар, асосан, тоғ жинслари емирилиб, чақиқ бўлаклари кўчирилиб жойлашганда ҳосил бўлади. Баъзи П. нинг ўзи фойдали қазилма (но-руда қурилиш материаллари) ёки нефть ҳамда газ уюмлари ўзида сақлайди, кам ҳолларда олмос, олтин, платина ва б. сочма конлар ҳосил қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.