Psevdomorfozlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 420-b. — ziyouz.com
Psevdomorfozlar (psevdo... va yun. morphe — şakl), soxta şakl — tarkibi va içki tuzilişiga taşqi şakli muvofiq bölmagan minerallar. Vir mineral örnida ikkinçisi kris-tallansa, oddiy P. deyiladi; murak-kab P. esa bir neça mineral agregatlaridan hosil böladi. P. avval paydo bölib, keyinçalik yuvilib ketgan mi-nerallarning (şakli saqlangan holda) örnini töldiriş yoki kimyoviy almaşiş yöli b-n vujudga keladi. Bu ja-rayonda oldingi mineral tarkibining ança qismi P.ga ötişi yoki butunlay erib çiqib ketişi mumkin (mas, kub şaklidagi pirit oksidlaniş jaraye-nida limonitga aylansa limonitning piritdagi psevdomorfozlari hosil böladi; bunda amorf holdagi limonit ggiritning kristall şaklini egallaydi, ya'ni limonit piritning qolipiga tuşganday böladi). P.ni örganiş minerallarning qonuniyatli özgarişini aniqlaşda katta ahamiyatga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПСЕВДОМОРФОЗЛАР (псевдо... ва юн. morphe — шакл), сохта шакл — таркиби ва ички тузилишига ташқи шакли мувофиқ бўлмаган минераллар. Вир минерал ўрнида иккинчиси крис-талланса, оддий П. дейилади; мурак-каб П. эса бир неча минерал агрегатларидан ҳосил бўлади. П. аввал пайдо бўлиб, кейинчалик ювилиб кетган ми-нералларнинг (шакли сақланган ҳолда) ўрнини тўлдириш ёки кимёвий алмашиш йўли б-н вужудга келади. Бу жа-раёнда олдинги минерал таркибининг анча қисми П.га ўтиши ёки бутунлай эриб чиқиб кетиши мумкин (мас, куб шаклидаги пирит оксидланиш жарае-нида лимонитга айланса лимонитнинг пиритдаги псевдоморфозлари ҳосил бўлади; бунда аморф ҳолдаги лимонит ггиритнинг кристалл шаклини эгаллайди, яъни лимонит пиритнинг қолипига тушгандай бўлади). П.ни ўрганиш минералларнинг қонуниятли ўзгаришини аниқлашда катта аҳамиятга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.