Psixasteniya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 421-b. — ziyouz.com
Psixasteniya (psixo... va asteniya) — ruhiy zaiflik. 1) nevrozning bir xili, bunda kişi miyasi taxlikali öy-fiqolar b-n band böladi; 2) kişi xarakteridagi patologik holat (ncuxopatiyanmng bir turi); öz-öziga işonmaslik, hamma narsadan şubhalaniş, vasvasa, vahimaga tuşiş. Bunday kişilarda jur'atsizlik, qat'iyatsizlik, ikkilanuvçanlik kuzatiladi. Do-imiy işonçeizlik, qörquv ularni ikkilanuvçan, öz qobiliyatiga işonmaydigan, beqaror odamlarga aylanti-rib qöyadi. Oxiroqibat ular vahima va şubhalanuvçan bölib, arzimagan ru-hiy qiyinçiliklar ta'sirida miyadan ketmaydigan holatlar nevroziga duçor böladilar. P. asosida boş miyadagi asosiy jarayonlar içida birinçi signal sistemasiga (idrok etiş, hissiyot) Karaganda ikkinçi signal sistemasi (fikr-mulohaza yuritiş) ustun turişi I. P. Pavlov tomonidan isbotlangan. P.da miyadan ketmaydigan fiqolar yoki şilkimlik holatlari uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПСИХАСТЕНИЯ (психо... ва астения) — руҳий заифлик. 1) неврознинг бир хили, бунда киши мияси тахликали ўй-фиқолар б-н банд бўлади; 2) киши характеридаги патологик ҳолат (ncuxoпатиянмнг бир тури); ўз-ўзига ишонмаслик, ҳамма нарсадан шубҳаланиш, васваса, ваҳимага тушиш. Бундай кишиларда журъатсизлик, қатъиятсизлик, иккиланувчанлик кузатилади. До-имий ишончеизлик, қўрқув уларни иккиланувчан, ўз қобилиятига ишонмайдиган, беқарор одамларга айланти-риб қўяди. Охироқибат улар ваҳима ва шубҳаланувчан бўлиб, арзимаган ру-ҳий қийинчиликлар таъсирида миядан кетмайдиган ҳолатлар неврозига дучор бўладилар. П. асосида бош миядаги асосий жараёнлар ичида биринчи сигнал системасига (идрок этиш, ҳиссиёт) Караганда иккинчи сигнал системаси (фикр-мулоҳаза юритиш) устун туриши И. П. Павлов томонидан исботланган. П.да миядан кетмайдиган фиқолар ёки шилкимлик ҳолатлари учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.