Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Pskov viloyati

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 429–430-b. — ziyouz.com

    Pskov viloyati - RF tarkibidagi viloyat. 1944 y. 23 avg.da taşkil etilgan. Şim.-Ğarbiy federal okrugiga kiradi. Rossii Yevropa qismining şim.- ğarbida joylaşgan. Mayd. 55,3 ming km2. Aholisi 760,9 ming kişi (2002), asosan, ruslar, şuningdek, ukrain, belorus va b. millat vakillari ham yaşaydi. Şahar aholisi 66,1%. Markazi — Pskov ş. Boşqa yirik şaharlari — Velikiye Luki, Ostrov. P.t. tarkibida 24 ma'muriy tuman, 14 şa-har, 14 şaharça bor.

    Viloyat hududining asosiy qismi tekislik. Lug (şim.-ğarbda), Sudom (şarkda), Bejanits (jan.-ğarbda, bal. 338 m gaça) qirlari mavjud. Ohaktoş, dolomit, mergel, gips, turli gillar va b. konlari, torf katlamlari bor. Iqlimi mö'tadil kontinental. Yanv.ning örtaça t-rasi —7°, iyulniki 17°. Yiliga 650 mm yoğin tuşadi. Vegetatsiya davri 120—130 kun. Yirik daryolari: Velikaya va uning irmoklari: Sorot, Çerexa, Pskova, Issa va b. Yirik köllari: Pskov, Çud; 1,5 mingdan ziyod mayda köl bor. P.v. janubiy tayga va aralaş örmonlar zonasida joylaşgan. Tuproklari, asosan, podzol va botqoq, daryo vodiylarida allyuvial-ötloqi tuproq, Örmonlar viloyat hududining 25% ga yaqinini egallaydi. Los, qobon, oq tovuşqon, tulki, örmon suvsari yaşaydi. Quşlar, daryo va havzalarda leşç, sudak, çörtan, sig, nalim kabi baliq köp. Sebej milliy boği mavjud.

    Sanoatining asosiy tarmoqlari: maşinasozlik, asosan, elektrotexnika (Rossiyada işlab çiqariladigan kiçik quvvatdagi elektrodvigatellarning 1/3 kismi, hamda payvandlaş as-boblari, avtomobillar uçun elektrotexnika uskunalari, uy-rözğor elektr asboblari, elektr kabel, avtomat telefon styalari, radiodetallar), yengil (ziğir tolasi, tikuvçilik, trikotaj), oziq-ovqat, yoğoçsozlik sanoati korxonalari. Eng yirik korxonalari: «Pleskova» (radiodetallar), «Pskovelektromaş», «ELVO» (yuqori voltli apparatura); «TESO» (payvandlaş uskunalari), «Avar» (avtoelektr-armatura), Velikiye Luki lokomotiv ta'mirlaş z-di, mexanika uzatmalari (tişli ğildirak, reduktor) z-dlari, «Impuls» (işkrrli akkumulyatorlar), Pskov ziğir k-ti, Velikiye Lukida trikotaj f-kasi, Dedoviç issiklik elektr styasi. Boş sanoat mar-kazlari — Pskov, Velikiye Luki, Ostrov, Nevel ş.lari. Q.x.da ziğirçilik, kartoşkaçilik, sabzavotçilik, sut çorvaçiligi va çöçqaçilik rivojlangan. Suli, yem-xaşak ekinlari ekiladi. T.y. uz. 1092 km, qattiq qoplamali avtomobil yöllar uz. 9943 km. Çud va Pskov köllarida hamda Velikaya da-ryosining quyi oqimida kema qatnaydi. Pskovda xalqaro aeroport bor. 2 oliy öquv yurti, 10 muzey, 2 teatr va filarmoniya işlab turibdi. Xilovo balneobalçiq kurorti, Izbor tabiiy-me'moriy qöriqxonasi, Puşkin qöriqxonasi mavjud.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ПСКОВ ВИЛОЯТИ - РФ таркибидаги вилоят. 1944 й. 23 авг.да ташкил этилган. Шим.-Ғарбий федерал округига киради. России Европа қисмининг шим.- ғарбида жойлашган. Майд. 55,3 минг км2. Аҳолиси 760,9 минг киши (2002), асосан, руслар, шунингдек, украин, белорус ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. Шаҳар аҳолиси 66,1%. Маркази — Псков ш. Бошқа йирик шаҳарлари — Великие Луки, Остров. П.т. таркибида 24 маъмурий туман, 14 ша-ҳар, 14 шаҳарча бор.

    Вилоят ҳудудининг асосий қисми текислик. Луг (шим.-ғарбда), Судом (шаркда), Бежаниц (жан.-ғарбда, бал. 338 м гача) қирлари мавжуд. Оҳактош, доломит, мергель, гипс, турли гиллар ва б. конлари, торф катламлари бор. Иқлими мўътадил континентал. Янв.нинг ўртача т-раси —7°, июлники 17°. Йилига 650 мм ёғин тушади. Вегетация даври 120—130 кун. Йирик дарёлари: Великая ва унинг ирмоклари: Сороть, Череха, Пскова, Исса ва б. Йирик кўллари: Псков, Чудь; 1,5 мингдан зиёд майда кўл бор. П.в. жанубий тайга ва аралаш ўрмонлар зонасида жойлашган. Тупроклари, асосан, подзол ва ботқоқ, дарё водийларида аллювиал-ўтлоқи тупроқ, Ўрмонлар вилоят ҳудудининг 25% га яқинини эгаллайди. Лось, қобон, оқ товушқон, тулки, ўрмон сувсари яшайди. Қушлар, дарё ва ҳавзаларда лешч, судак, чўртан, сиг, налим каби балиқ кўп. Себеж миллий боғи мавжуд.

    Саноатининг асосий тармоқлари: машинасозлик, асосан, электротехника (Россияда ишлаб чиқариладиган кичик қувватдаги электродвигателларнинг 1/3 кисми, ҳамда пайвандлаш ас-боблари, автомобиллар учун электротехника ускуналари, уй-рўзғор электр асбоблари, электр кабель, автомат телефон стялари, радиодеталлар), енгил (зиғир толаси, тикувчилик, трикотаж), озиқ-овқат, ёғочсозлик саноати корхоналари. Энг йирик корхоналари: «Плескова» (радиодеталлар), «Псковэлектромаш», «ЭЛВО» (юқори вольтли аппаратура); «ТЭСО» (пайвандлаш ускуналари), «Авар» (автоэлектр-арматура), Великие Луки локомотив таъмирлаш з-ди, механика узатмалари (тишли ғилдирак, редуктор) з-длари, «Импульс» (ишкррли аккумуляторлар), Псков зиғир к-ти, Великие Лукида трикотаж ф-каси, Дедович иссиклик электр стяси. Бош саноат мар-казлари — Псков, Великие Луки, Остров, Невель ш.лари. Қ.х.да зиғирчилик, картошкачилик, сабзавотчилик, сут чорвачилиги ва чўчқачилик ривожланган. Сули, ем-хашак экинлари экилади. Т.й. уз. 1092 км, қаттиқ қопламали автомобиль йўллар уз. 9943 км. Чудь ва Псков кўлларида ҳамда Великая да-рёсининг қуйи оқимида кема қатнайди. Псковда халқаро аэропорт бор. 2 олий ўқув юрти, 10 музей, 2 театр ва филармония ишлаб турибди. Хилово бальнеобалчиқ курорти, Избор табиий-меъморий қўриқхонаси, Пушкин қўриқхонаси мавжуд.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.