Purkaş
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 446–447-b. — ziyouz.com
Purkaş — q.x. ekinlari hamda örmonzorlarni zararkunanda, kasalliklar va begona ötlardan himoya qilişda maxsus purkagiçlar b-n pestitsid eritmalarini sepiş, şuning-dek, defoliatsiya va desikatsiya qiliş usuli. P. uçun turli xil preparatlarning suv yoki boşqa erituvçilardagi emulsiya va suspenziyalaridan foydalaniladi. P. uçun olingan suyukliklar barqaror va yopişqoq bölişi, işlov berilgan sathni bir tekisda höllab tarqalişi kerak. Suyuq preparatlarning yopişqokligi va satxda uşlanib turiş darajasini oşiriş uçun ularga har xil moylar (quriydigan glitseridlar, kalsiy sulfati va b.) qöşiladi. P. muddatlari zararkunanda va kasallik qözğatuvçilarning biologik xususiyatlari hamda ob-havo şaroitiga qarab belgilanadi. P. çangitişga nisbatan bir qator afzalliklarga ega: işlov berilgan satxda preparatning bir tekisda taqsimlanişi va yopişib uşlanib turişini ta'minlaydi; ob-havo şaroitlariga kamroq boğliq böladi. Kuçli şamol paytida P. mumkin emas, preparat çetga uçib, muhitning ifloslanişiga sabab böladi; havo harorati 27° dan yuqori bölganda P. ösimliklarni kuyişga olib keladi. Şuning uçun P.ni erta b-n yoki keçki salqinda ötkaziş tavsiya etiladi. Issiqiqlim şaroitida samolyotlar b-n kiçik hajmli P.man qilinadi.
Sulton Alimuhamedov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПУРКАШ — қ.х. экинлари ҳамда ўрмонзорларни зараркунанда, касалликлар ва бегона ўтлардан ҳимоя қилишда махсус пуркагичлар б-н пестицид эритмаларини сепиш, шунинг-дек, дефолиация ва десикация қилиш усули. П. учун турли хил препаратларнинг сув ёки бошқа эритувчилардаги эмульсия ва суспензияларидан фойдаланилади. П. учун олинган суюкликлар барқарор ва ёпишқоқ бўлиши, ишлов берилган сатҳни бир текисда ҳўллаб тарқалиши керак. Суюқ препаратларнинг ёпишқоклиги ва сатхда ушланиб туриш даражасини ошириш учун уларга ҳар хил мойлар (қурийдиган глицеридлар, кальций сульфати ва б.) қўшилади. П. муддатлари зараркунанда ва касаллик қўзғатувчиларнинг биологик хусусиятлари ҳамда об-ҳаво шароитига қараб белгиланади. П. чангитишга нисбатан бир қатор афзалликларга эга: ишлов берилган сатхда препаратнинг бир текисда тақсимланиши ва ёпишиб ушланиб туришини таъминлайди; об-ҳаво шароитларига камроқ боғлиқ бўлади. Кучли шамол пайтида П. мумкин эмас, препарат четга учиб, муҳитнинг ифлосланишига сабаб бўлади; ҳаво ҳарорати 27° дан юқори бўлганда П. ўсимликларни куйишга олиб келади. Шунинг учун П.ни эрта б-н ёки кечки салқинда ўтказиш тавсия этилади. Иссиқиқлим шароитида самолётлар б-н кичик ҳажмли П.ман қилинади.
Султон Алимуҳамедов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.