Pyer Gassendi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 100-b. — ziyouz.com
Gassendi Pyer GASSENDI (Gassendi) Pyer (1592.22.1, Şantersye - 1655.24.10, Parij) — fransuz faylasufi, matematigi, astronomi. G. sxolastlar qaraşlari va ularning Aristotel ta'limotini soxtalaştirişiga qarşi kuraşi hamda Demokrit-Levkipp atomistik qaraşlari, Epikur etikasini tarğib qilganligi, materialistik sensualizm mavqeida turib R. Dekartning «tuğma ğoyalar» nazariyasini tanqid qilganligi uçun iyezuitlar tomonidan ta'qib etilgan. G. fikriça, fizika — haqiqatga yetiş, etika — baxt-saodatga erişiş, mantiq — haqiqiy bilimni yanglişişdan farklaş yölini körsatadi. G.ning ta'kidlaşiça, böşliq va atomlgr — mavjudlik timsoli. Makon va zamon — çeksiz, ular yöqlikka yuz tutmaydi. Atomlar xudo tomonidan yaratilgan, ular goyat darajada köp, lekin benihoya emas.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАССЕНДИ (Gassendi) Пьер (1592.22.1, Шантерсье - 1655.24.10, Париж) — француз файласуфи, математиги, астрономи. Г. схоластлар қарашлари ва уларнинг Аристотель таълимотини сохталаштиришига қарши кураши ҳамда Демокрит-Левкипп атомистик қарашлари, Эпикур этикасини тарғиб қилганлиги, материалистик сенсуализм мавқеида туриб Р. Декартнинг «туғма ғоялар» назариясини танқид қилганлиги учун иезуитлар томонидан таъқиб этилган. Г. фикрича, физика — ҳақиқатга етиш, этика — бахт-саодатга эришиш, мантиқ — ҳақиқий билимни янглишишдан фарклаш йўлини кўрсатади. Г.нинг таъкидлашича, бўшлиқ ва атомлгр — мавжудлик тимсоли. Макон ва замон — чексиз, улар йўқликка юз тутмайди. Атомлар худо томонидан яратилган, улар гоят даражада кўп, лекин бениҳоя эмас.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.