Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Pyer Kyuri

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 828–829-b. — ziyouz.com

    Kyuri Pyer KYURI (Curie) Pyer (1859.15.5 - Parij — 1906.19.4) — fransuz fizigi. Asosiy ilmiy işlari kristallar fizikasi, magnetizm va radioaktivlikka oid. Ukasi Pol Jan Kyuri b-n hamkorlikda pyezoelektriklik hodisasini oçgan va tekşirgan (1880). Kristallar simmetriyasi masalalarini (1884—85), fizikada simmetriya muammolarini örgangan (1894). Magnit hodisalarini tekşiriş natijasida paramagnit jismlarning magnit qabulçanligi mutlaq t-raga boğliqligini (q. Kyuri-Veys qonuni) va ferromagnit materiallar paramagnit materiallarga aylanuvçi t-rani aniqlagan (q. Kyuri nuqtasi). 1898 y.dan boşlab rafiqasi M. Sklodovskaya-Kyuri b-n birgalikda radioaktivlik hodisasini tekşira boşlagan. Poloniy va radiy elementini kaşf qilgan, radioaktiv nurlanişni tekşirgan (1898). Radiy nurlanişining murakkab tarkibini va şu nurlaniş ta'sirida şişa va çinnilarning böyalişini aniqlagan (1899). Radiy tuzlaridan öz-özidan issiqlik ajralişini aniqlagan (1903); Nobel mukofoti laureati (1903; M. Sklodovskaya-Kyuri va A. A. Bekkerel b-n birgalikda).

    Q.: Kyuri nuqtasi

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КЮРИ (Curie) Пьер (1859.15.5 - Париж — 1906.19.4) — француз физиги. Асосий илмий ишлари кристаллар физикаси, магнетизм ва радиоактивликка оид. Укаси Пол Жан Кюри б-н ҳамкорликда пьезоэлектриклик ҳодисасини очган ва текширган (1880). Кристаллар симметрияси масалаларини (1884—85), физикада симметрия муаммоларини ўрганган (1894). Магнит ҳодисаларини текшириш натижасида парамагнит жисмларнинг магнит қабулчанлиги мутлақ т-рага боғлиқлигини (қ. Кюри-Вейс қонуни) ва ферромагнит материаллар парамагнит материалларга айланувчи т-рани аниқлаган (қ. Кюри нуқтаси). 1898 й.дан бошлаб рафиқаси М. Склодовская-Кюри б-н биргаликда радиоактивлик ҳодисасини текшира бошлаган. Полоний ва радий элементини кашф қилган, радиоактив нурланишни текширган (1898). Радий нурланишининг мураккаб таркибини ва шу нурланиш таъсирида шиша ва чинниларнинг бўялишини аниқлаган (1899). Радий тузларидан ўз-ўзидан иссиқлик ажралишини аниқлаган (1903); Нобель мукофоти лауреати (1903; М. Склодовская-Кюри ва А. А. Беккерель б-н биргаликда).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.