Pyer Ogyust Renuar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 162–163-b. — ziyouz.com
Renuar Pyer Ogyust RENUAR (Renoir) Pyer Ogyust (1841.25.2, Limoj — 1919.17.2, KansyurMer) — fransuz rassomi, grafik va haykaltaroş; impressionizm namoyandasi. 50-y.larda çinni, parda, yelpiğiçlarga rasm (gul) işlaş b-n şuğullangan. 1862—64 y.lar nafis san'at maktabida öqigan. Şu davrda K. Mone, A. Sisley, F. Bazil b-n tanişgan. Dastlabki asarlarini G. Kurbe, E. Mane ta'sirida yaratgan. 60—70-y. lar çegarasida plenerda ijod qilişga ötgan R. inson şaklini özgaruvçan nur havo muhitida tasvirlaydi («Senada çömiliş», 1869; «Loja», 1874), tabiat b-n uyğun tabiiy muhit, insonlar munosabati, hayotiy vaziyatlar rassomni öziga tortadi, ayniqsa, bayramona hayot tarzi (bal, raqs, sayr va h.k.)da jöşqin va quvnoq hayotni aks ettiradi («Mulen de la Galet», 1876 va b.); ayollar obrazi rassom ijodida gözal maftunkorligi b-n alohida örin tutadi («Tuşlikdan söng», «Soyabonlar» — 1879; «Yalangoç ayol», 1876; «J. Samori portreti», 1877 va b.). R. hayot oqimidan aniq yulib olingan, ayni paytda muhrlangan lahzali asarlar yaratib, impressionizm asosçilaridan biriga aylandi; monoxrom rangtasvirda ajoyib kolorist sifatida namoyon böldi («Qora kiyimdagi qizlar», 1883); yengil va mayin çiziği b-n ajralib turuvçi rasmlar yaratdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕНУАР (Renoir) Пьер Огюст (1841.25.2, Лимож — 1919.17.2, КаньсюрМер) — француз рассоми, график ва ҳайкалтарош; импрессионизм намояндаси. 50-й.ларда чинни, парда, елпиғичларга раcм (гул) ишлаш б-н шуғулланган. 1862—64 й.лар нафис санъат мактабида ўқиган. Шу даврда К. Моне, А. Сислей, Ф. Базиль б-н танишган. Дастлабки асарларини Г. Курбе, Э. Мане таъсирида яратган. 60—70-й. лар чегарасида пленэрда ижод қилишга ўтган Р. инсон шаклини ўзгарувчан нур ҳаво муҳитида тасвирлайди («Сенада чўмилиш», 1869; «Ложа», 1874), табиат б-н уйғун табиий муҳит, инсонлар муносабати, ҳаётий вазиятлар рассомни ўзига тортади, айниқса, байрамона ҳаёт тарзи (бал, рақс, сайр ва ҳ.к.)да жўшқин ва қувноқ ҳаётни акс эттиради («Мулен де ла Галет», 1876 ва б.); аёллар образи рассом ижодида гўзал мафтункорлиги б-н алоҳида ўрин тутади («Тушликдан сўнг», «Соябонлар» — 1879; «Ялангоч аёл», 1876; «Ж. Самори портрети», 1877 ва б.). Р. ҳаёт оқимидан аниқ юлиб олинган, айни пайтда муҳрланган лаҳзали асарлар яратиб, импрессионизм асосчиларидан бирига айланди; монохром рангтасвирда ажойиб колорист сифатида намоён бўлди («Қора кийимдаги қизлар», 1883); енгил ва майин чизиғи б-н ажралиб турувчи расмлар яратди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.