Pyetro Pomponatssi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 342-b. — ziyouz.com
Pomponatssi Pyetro POMPONATSSI (Pomponatius) Pyetro (1462.16.9, Mantuya — 1525.18.5, Bolonya) — italyan faylasufi. Paduya, Ferrara va Bolonya un-tlarida dare bergan. «Jonning ulmasligi haqida» (1516) asarida «ikki haqiqat» nazariyasidan kelib çiqib, jonning ulmasligini ratsional dalillar b-n isbotlaş mumkinligini inkor etgan; P. Aristotel falsafasiga asoslanib, Ibn Ruşd va Foma Akvinskiynkig jon haqidagi ta'limotlarini tanqid qilgan. Ortodoksal tomizm vakillari P.ning bu kitobiga qarşi çiqqanlar. Taqlir va iroda erkinligi masalalarida P. stoitsizm ta'limotiga yaqin konsepsiyani ilgari surgan. Xudoning mavjudligini inkor etmasada, u tabiat va jamiyat işlariga aralaşmay-di, deb hisoblagan. P. 16— 17-a.lar Ğar-biy Yevropa hurfiqoliligining rivojlanişiga ta'sir körsatdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОМПОНАЦЦИ (Pomponatius) Пьетро (1462.16.9, Мантуя — 1525.18.5, Болонья) — итальян файласуфи. Падуя, Феррара ва Болонья ун-тларида даре берган. «Жоннинг улмаслиги ҳақида» (1516) асарида «икки ҳақиқат» назариясидан келиб чиқиб, жоннинг улмаслигини рационал далиллар б-н исботлаш мумкинлигини инкор этган; П. Аристотель фалсафасига асосланиб, Ибн Рушд ва Фома Аквинскийнкиг жон ҳақидаги таълимотларини танқид қилган. Ортодоксал томизм вакиллари П.нинг бу китобига қарши чиққанлар. Тақлир ва ирода эркинлиги масалаларида П. стоицизм таълимотига яқин концепцияни илгари сурган. Худонинг мавжудлигини инкор этмасада, у табиат ва жамият ишларига аралашмай-ди, деб ҳисоблаган. П. 16— 17-а.лар Ғар-бий Европа ҳурфиқолилигининг ривожланишига таъсир кўрсатди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.