Pyotr I tizmasi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 201-b. — ziyouz.com
Pyotr I tizmasi — Tojikistondagi toğ tizmasi, Surxob va Obixingov daryolari oraliğida. Ğarbda Yafuç qişloğidan boşlanib, şarqda Somoniyon çöqqisigaça 200 km ga çözilgan. Şarqda Darvoz va Fanlar akademiyasi tizmalari b-n tutaşib, Garmo toğ tugunini hosil qiladi. Tizmaning balandligi ğarbda 5000 m dan şarkda 6000 m gaça (eng baland joyi 6785 m). Asosan, qumtoş va konglomeratlardan tarkib topgan. Qor çiziği ham şu yönalişda 4000 m dan 4500 m gaça özgaradi. Şim. yon bağrida 29 ta muzlik (umumiy mayd. 385 km2), jan. yon bağrida 16 muzlik (mayd. 123 km2) bor. Ulardan eng kat-talari Sağron, Gando muzliklari.
Vaxş daryosining asosiy irmoqlari Surxob va Obixingov daryolari şu muzliklardan boşlanadi. 700—900 mm yoğin tuşadi. Yanv.ning örtaça t-rasi —6°, —12°, iyulniki pastrokda 22°, toğ tepalarida 10°.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЁТР I ТИЗМАСИ — Тожикистондаги тоғ тизмаси, Сурхоб ва Обихингов дарёлари оралиғида. Ғарбда Яфуч қишлоғидан бошланиб, шарқда Сомониён чўққисигача 200 км га чўзилган. Шарқда Дарвоз ва Фанлар академияси тизмалари б-н туташиб, Гармо тоғ тугунини ҳосил қилади. Тизманинг баландлиги ғарбда 5000 м дан шаркда 6000 м гача (энг баланд жойи 6785 м). Асосан, қумтош ва конгломератлардан таркиб топган. Қор чизиғи ҳам шу йўналишда 4000 м дан 4500 м гача ўзгаради. Шим. ён бағрида 29 та музлик (умумий майд. 385 км2), жан. ён бағрида 16 музлик (майд. 123 км2) бор. Улардан энг кат-талари Сағрон, Гандо музликлари.
Вахш дарёсининг асосий ирмоқлари Сурхоб ва Обихингов дарёлари шу музликлардан бошланади. 700—900 мм ёғин тушади. Янв.нинг ўртача т-раси —6°, —12°, июлники пастрокда 22°, тоғ тепаларида 10°.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.