Pyotr Leonidoviç Kapitsa
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 134–135-b. — ziyouz.com
Kapitsa Pyotr Leonidoviç [1894. 27.6. (9.7), Kronştadt — 1984] — rus fizigi, akad. (1936). Öta kuçli magnit maydonlar, past t-ralar fizikasi va texnikasi asosçilaridan biri. 1921 y. Buyuk Britaniyaga ilmiy xizmat safariga yuborilgan. U yerda E.Rezerford rahbarligida işlagan (1921—24). Kavendiş lab. direktori örinbosari (1924— 32). Kembrijdagi Monda lab. direktori (1930—34). K. 1934 y. Moskvada Fizika muammolari in-tini (hozirda K. nomidagi) taşkil qilib, 1935—46 V —•■ y.lar va 1955 y.dan direktori. K. öta kuçli magnit maydonini hosil qiliş usulini yaratgan, spektr çiziqlarining kuçli maydon ta'sirida ajralişini, metallarning elektr qarşiligi kuçli magnit maydon ta'sirida çiziqli özgarişini aniqlagan (q. Kapitsa qonuni). K. öz tajribalarida G=2,19 K dan past t-ralarda suyuq geliyning qovuşoqligi juda kamayib ketişi (geliy-P ning öta oquvçanligi) ni kaşf etgan va uning fizik xususiyatlarini batafsil örgangan. Bunday holdagi geliy 2 xil komponent — öta oquvçan va normal hollarda böladi. Nobel mukofoti laureati (1978).
Q.: Kapitsa qonuni
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАПИЦА Пётр Леонидович [1894. 27.6. (9.7), Кронштадт — 1984] — рус физиги, акад. (1936). Ўта кучли магнит майдонлар, паст т-ралар физикаси ва техникаси асосчиларидан бири. 1921 й. Буюк Британияга илмий хизмат сафарига юборилган. У ерда Э.Резерфорд раҳбарлигида ишлаган (1921—24). Кавендиш лаб. директори ўринбосари (1924— 32). Кембриждаги Монда лаб. директори (1930—34). К. 1934 й. Москвада Физика муаммолари ин-тини (ҳозирда К. номидаги) ташкил қилиб, 1935—46 V —•■ й.лар ва 1955 й.дан директори. К. ўта кучли магнит майдонини ҳосил қилиш усулини яратган, спектр чизиқларининг кучли майдон таъсирида ажралишини, металларнинг электр қаршилиги кучли магнит майдон таъсирида чизиқли ўзгаришини аниқлаган (қ. Капица қонуни). К. ўз тажрибаларида Г=2,19 К дан паст т-раларда суюқ гелийнинг қовушоқлиги жуда камайиб кетиши (гелий-П нинг ўта оқувчанлиги) ни кашф этган ва унинг физик хусусиятларини батафсил ўрганган. Бундай ҳолдаги гелий 2 хил компонент — ўта оқувчан ва нормал ҳолларда бўлади. Нобель мукофоти лауреати (1978).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.