Qa'da
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 107-b. — ziyouz.com
Qa'da (arab. — ötiriş) — kişi vafotidan keyin «yigirma» yoki «qirq» marosimini marhumning yaqin qarindoşlaridan biri öz uyida ötkazadigan marosim. Marhumning oila a'zolariga oğirlik tuşmasligi hamda marhumga bölgan hurmat yuzasidan biror kişi (opasingil, akaukalar, bölak yaşaydigan farzandlar) navbatdagi marosimni «qa'da qilib olib ketadi», ya'ni öz uyida ötkazadi. Marhum ruhiga bağişlab dasturxon yozadi. Q.da marhum xotirasini yodga olmoqçi bölgan kişilar marhum xonadoniga emas, Q. ötkazayotgan kişi uyiga boradilar. Marosimga imom, domla yoki otin oyi taklif qilinib, marhum ruhiga Qur'on tilovat qilinadi. Keyingi paytlarda yaqin qarindoşlardan biri marosimning butun xarajatlarini qoplagan holda Q.ni marhumning uyida ötkaziş hollari ham uçramoqda. Q. marosimi islom dinida mavjud emas.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЪДА (араб. — ўтириш) — киши вафотидан кейин «йигирма» ёки «қирқ» маросимини марҳумнинг яқин қариндошларидан бири ўз уйида ўтказадиган маросим. Марҳумнинг оила аъзоларига оғирлик тушмаслиги ҳамда марҳумга бўлган ҳурмат юзасидан бирор киши (опасингил, акаукалар, бўлак яшайдиган фарзандлар) навбатдаги маросимни «қаъда қилиб олиб кетади», яъни ўз уйида ўтказади. Марҳум руҳига бағишлаб дастурхон ёзади. Қ.да марҳум хотирасини ёдга олмоқчи бўлган кишилар марҳум хонадонига эмас, Қ. ўтказаётган киши уйига борадилар. Маросимга имом, домла ёки отин ойи таклиф қилиниб, марҳум руҳига Қуръон тиловат қилинади. Кейинги пайтларда яқин қариндошлардан бири маросимнинг бутун харажатларини қоплаган ҳолда Қ.ни марҳумнинг уйида ўтказиш ҳоллари ҳам учрамоқда. Қ. маросими ислом динида мавжуд эмас.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.