Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Qalamça

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 32-b. — ziyouz.com

    Qalamça — ösimliklarni vegetativ usulda köpaytiriş uçun kesib olingan yaşil yoki kurtakli yetilgan qattiq novdaça. Q. sof navli, yuqori sifatli ösimliklardan tayyorlanadi. Q.ning poya vabargli (yaşil) turlari mavjud. Poya Q.lar, asosan, bir yillik novdalardan kuzda (mas, tok, atirgul, anor, anjir) yoki bahorda (terak) tayyorlanadi. Kuzda daraxtlar bargi tökilganda olingani kuzgi Q, barg çiqarganda olingani yozgi yoki yaşil Q. deyiladi. Terak, tok Q uzunligi 35—40 sm, diametri 2 sm (qalam yöğonligida) bölişi lozim. Yerga kömib saqlanadi, erta bahorda oçiq yerlarga ekiladi (atirgul Qlari qumga kömib saqlanadi). Yaşil Q. uçun bargli novdalardan foydalaniladi (5—10 sm), ayrim hollarda bitta kurtakli pöstloq qismi yoğoçi bilan kesiladi. Şuningdek, payvand qilişda kurtaklar oliş uçun tayyorlangan bir yillik novdalar ham Q. deyiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҚАЛАМЧА — ўсимликларни вегетатив усулда кўпайтириш учун кесиб олинган яшил ёки куртакли етилган қаттиқ новдача. Қ. соф навли, юқори сифатли ўсимликлардан тайёрланади. Қ.нинг поя вабаргли (яшил) турлари мавжуд. Поя Қ.лар, асосан, бир йиллик новдалардан кузда (мас, ток, атиргул, анор, анжир) ёки баҳорда (терак) тайёрланади. Кузда дарахтлар барги тўкилганда олингани кузги Қ, барг чиқарганда олингани ёзги ёки яшил Қ. дейилади. Терак, ток Қ узунлиги 35—40 см, диаметри 2 см (қалам йўғонлигида) бўлиши лозим. Ерга кўмиб сақланади, эрта баҳорда очиқ ерларга экилади (атиргул Қлари қумга кўмиб сақланади). Яшил Қ. учун баргли новдалардан фойдаланилади (5—10 см), айрим ҳолларда битта куртакли пўстлоқ қисми ёғочи билан кесилади. Шунингдек, пайванд қилишда куртаклар олиш учун тайёрланган бир йиллик новдалар ҳам Қ. дейилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.