Qalami
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 30–31-b. — ziyouz.com
Qalami — 1) qölda töqilgan yölyöl gulli ip mato; qölda yigirilgan ipdan olaçarş bir oz siyrakroq qilib tayyorlangan (öta ohorlangan iplar töqiliş jarayonida vaqtvaqti bilan qalam bilan höllanib turilgani uçun «Q.» deb atalgan). Mato töqiş jarayonida oq yoki oç tanda iplar orasiga tutamtutam qizil, kök, töq yaşil iplarni bir meyorda joylaştirilişi natijasida oqiş mato zaminida ingiçka rangbarang yöllar hosil qilingan. Q.dan erkaklarning yengil ustki kiyimi va boşqalar tayyorlangan. 20-asr boşlarida fkada töqilgan matolarning qöplab keltirilişi tufayli Q tayyorlaş kamayib ketgan, faqat 2-jahon uruşi davrida vaqtinça Q. mato tayyorlaş ham qayta tiklangan; 2) sopol buyumlarga qalam yordamida çizib bezak yaratiş usuli hamda şu usulda işlangan bezak, naqş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЛАМИ — 1) қўлда тўқилган йўлйўл гулли ип мато; қўлда йигирилган ипдан олачарш бир оз сийракроқ қилиб тайёрланган (ўта оҳорланган иплар тўқилиш жараёнида вақтвақти билан қалам билан ҳўлланиб турилгани учун «Қ.» деб аталган). Мато тўқиш жараёнида оқ ёки оч танда иплар орасига тутамтутам қизил, кўк, тўқ яшил ипларни бир меъёрда жойлаштирилиши натижасида оқиш мато заминида ингичка рангбаранг йўллар ҳосил қилинган. Қ.дан эркакларнинг енгил устки кийими ва бошқалар тайёрланган. 20-аср бошларида фкада тўқилган матоларнинг қўплаб келтирилиши туфайли Қ тайёрлаш камайиб кетган, фақат 2-жаҳон уруши даврида вақтинча Қ. мато тайёрлаш ҳам қайта тикланган; 2) сопол буюмларга қалам ёрдамида чизиб безак яратиш усули ҳамда шу усулда ишланган безак, нақш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.