Qalay sulfidlari
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 29-b. — ziyouz.com
Qalay sulfidlari — qalayning oltingugurt bilan hosil qilgan birikmalari. Qalay monosulfid, — qoramtirjigarrang kristall modda. Suyuqlaniş t-rasi 881°, ziçligi 5,08 g/sm3 (a8p). 2 ta şakl özgarişi mavjud: a va r\ a—>r ötiş t-rasi 605°. Suvda, suyultirilgan mineral kislotalar va konsentrlangan xlorid kislotada erimaydi, konsentrlangan NgTO , N 80 , NĞ
3 2 4 va zar suvit eriydi. Havoda asta-sekin 8p08 va 8p0 gaça oksidlanadi. Tabiatda
2 8p8 — kamyob uçraydigan gersenbergid minerali.
Qalay disulfid, 8p8 — sariq
2 kristall modda. Suvda, suyultirilgan mineral kislotalarda erimaydi, konsentrlangan kislotalarda, işqorlar va ammoniy sulfidda yaxşi eriydi. 4 valentli qalay tuzlariga vodorod sulfid ta'sir etişidan hosil böladi. Kukun holidagi qalay va oltingugurt aralaşmasini (ammoniy xlorid iştirokida) qizdirilganda hosil böladigan oltin rang — sariq tusli 8p8 «oltin hal» deb
2 ataladi. Uni yoğoç gipsdan yasalgan buyumlarni böyaş uçun işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЛАЙ СУЛЬФИДЛАРИ — қалайнинг олтингугурт билан ҳосил қилган бирикмалари. Қалай моносульфид, — қорамтиржигарранг кристалл модда. Суюқланиш т-раси 881°, зичлиги 5,08 г/см3 (а8п). 2 та шакл ўзгариши мавжуд: а ва р\ а—>р ўтиш т-раси 605°. Сувда, суюлтирилган минерал кислоталар ва концентрланган хлорид кислотада эримайди, концентрланган НгТО , Н 80 , НҒ
3 2 4 ва зар сувит эрийди. Ҳавода аста-секин 8п08 ва 8п0 гача оксидланади. Табиатда
2 8п8 — камёб учрайдиган герценбергид минерали.
Қалай дисульфид, 8п8 — сариқ
2 кристалл модда. Сувда, суюлтирилган минерал кислоталарда эримайди, концентрланган кислоталарда, ишқорлар ва аммоний сульфидда яхши эрийди. 4 валентли қалай тузларига водород сульфид таъсир этишидан ҳосил бўлади. Кукун ҳолидаги қалай ва олтингугурт аралашмасини (аммоний хлорид иштирокида) қиздирилганда ҳосил бўладиган олтин ранг — сариқ тусли 8п8 «олтин ҳал» деб
2 аталади. Уни ёғоч гипсдан ясалган буюмларни бўяш учун ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.