Qalli Ayimbetov
Manba: ÖzME, Qöşimça (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 7–8-b. — ziyouz.com
Ayimbetov Qalli (1908.20.3, qoraqalpoğiston, Çimboy tumani — 1973.9.4, Nukus) — qoraqalpoq adabiyotşunosi. Qoraqalpoğistonda xizmat körsatgan san'at (1957) va fan (1968) arbobi. Filol. fanlari d-ri (1965), prof. (1968). Törtköl ped. texnikumini (1929) va Olmaota ped. in-tini (1933) tugatgan. 2-jahon uruşi qatnaşçisi (1941—47). Viloyat xalq maorifi bölimi xodimi (1924—29), i.t. institutida katta ilmiy xodim (1933—35), Öquvpeddavnaşrda qoraqalpoqça darsliklar tahririyati mudiri (Moskva, 1935—36), Qoraqalpoğiston maorif xalq komissari (1938), Til va adabiyot in-ti direktori (1938—40), Til va adabiyot in-ti direktorining örinbosari (1947—48), bölim boşliği (1951 — 53), ped. in-tida kafedra mudiri (1950-51; 1953-55), Özbekiston FA Til va adabiyot in-tida katta ilmiy xodim (1955—65). Ayni paytda 1956 y.dan Nukus pedagogika in-ti qoraqalpoqadabiyoti kafedrasi mudiri. A. qora-qalpoq adabiyotini örganiş, qoraqalpoq folklorini töplaş va ommalaştiriş, naşr etiş bilan şuğullangan. U özi yozib olgan «Yediga» (1937), «Alpamis» (1937) dostonlarini, «Qoraqalpoq maqollari va matallari»ni (1956) naşr ettirgan. A. 20-a.ning 20—40-y.larida qoraqalpoq tili, adabiyoti va folklori böyiça bir qança qöllanmalar yaratgan, töplamlar naşr ettirgan, Molyer, K.Simonov, A.Ostrovskiy va b.ning dramalarini qoraqalpoq tiliga tarjima qilgan.
As: Qoraqalpoq dramaturgiyasi tarixi oçerklari, T., 1963; Qoraqalpoq xalq şoir-baxşilari, T., 1965; Xalqdonoligi, T., 1968; Qoraqalpoqfolklori, T., 1977; Ötgan kunlarni eslab, T., 1972.
Töra Mirzayev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЙИМБЕТОВ Қалли (1908.20.3, қорақалпоғистон, Чимбой тумани — 1973.9.4, Нукус) — қорақалпоқ адабиётшуноси. Қорақалпоғистонда хизмат кўрсатган санъат (1957) ва фан (1968) арбоби. Филол. фанлари д-ри (1965), проф. (1968). Тўрткўл пед. техникумини (1929) ва Олмаота пед. ин-тини (1933) тугатган. 2-жаҳон уруши қатнашчиси (1941—47). Вилоят халқ маорифи бўлими ходими (1924—29), и.т. институтида катта илмий ходим (1933—35), Ўқувпеддавнашрда қорақалпоқча дарсликлар таҳририяти мудири (Москва, 1935—36), Қорақалпоғистон маориф халқ комиссари (1938), Тил ва адабиёт ин-ти директори (1938—40), Тил ва адабиёт ин-ти директорининг ўринбосари (1947—48), бўлим бошлиғи (1951 — 53), пед. ин-тида кафедра мудири (1950-51; 1953-55), Ўзбекистон ФА Тил ва адабиёт ин-тида катта илмий ходим (1955—65). Айни пайтда 1956 й.дан Нукус педагогика ин-ти қорақалпоқадабиёти кафедраси мудири. А. қора-қалпоқ адабиётини ўрганиш, қорақалпоқ фольклорини тўплаш ва оммалаштириш, нашр этиш билан шуғулланган. У ўзи ёзиб олган «Едига» (1937), «Алпамис» (1937) достонларини, «Қорақалпоқ мақоллари ва маталлари»ни (1956) нашр эттирган. А. 20-а.нинг 20—40-й.ларида қорақалпоқ тили, адабиёти ва фольклори бўйича бир қанча қўлланмалар яратган, тўпламлар нашр эттирган, Мольер, К.Симонов, А.Островский ва б.нинг драмаларини қорақалпоқ тилига таржима қилган.
Ас: Қорақалпоқ драматургияси тарихи очерклари, Т., 1963; Қорақалпоқ халқ шоир-бахшилари, Т., 1965; Халқдонолиги, Т., 1968; Қорақалпоқфольклори, Т., 1977; Ўтган кунларни эслаб, Т., 1972.
Тўра Мирзаев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.