Qalmoqlar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 35-b. — ziyouz.com
Qalmoqlar QALMOQLAR, qalmiqlar (özlarini xalmg deb ataşadi) — xalq, Qalmoğistonning asosiy aholisi (146 ming kişidan ziyod); RF da jami 166 ming kişi (1990-y.lar örtalari). Qalmoq tilida sözlaşadi. Dindorlari — buddaviylar; pravoslavlar ham bor. Mil. 1-ming yillik va 2-ming yillikning boşlarida Q.ning ajdodlari (oyrotlar), yirik siyosiy uyuşmalar dunxu, syanbi, jujanlar, kidanlar tarkibiga, 13—14-asrlarda Çingizxon va vorislari davlati tarkibiga kirgan. 16-asr oxiri — 17-asrning 1-çoragida Q Rossiya çegaralariga, Volganing quyi oqimi va Kaspiy böylariga köçib ötib, rus fuqaroligini olişgan. Ular joylaşgan hoz. hududda asosiy negizi oyrotlardan iborat bölgan Q. elati şakllangan. Q. çorvaçilik, dehqonçilik bilan şuğullanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЛМОҚЛАР, қалмиқлар (ўзларини хальмг деб аташади) — халқ, Қалмоғистоннинг асосий аҳолиси (146 минг кишидан зиёд); РФ да жами 166 минг киши (1990-й.лар ўрталари). Қалмоқ тилида сўзлашади. Диндорлари — буддавийлар; православлар ҳам бор. Мил. 1-минг йиллик ва 2-минг йилликнинг бошларида Қ.нинг аждодлари (ойротлар), йирик сиёсий уюшмалар дунху, сянби, жужанлар, киданлар таркибига, 13—14-асрларда Чингизхон ва ворислари давлати таркибига кирган. 16-аср охири — 17-асрнинг 1-чорагида Қ Россия чегараларига, Волганинг қуйи оқими ва Каспий бўйларига кўчиб ўтиб, рус фуқаролигини олишган. Улар жойлашган ҳоз. ҳудудда асосий негизи ойротлардан иборат бўлган Қ. элати шаклланган. Қ. чорвачилик, деҳқончилик билан шуғулланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.